Nuôi ChóWiki
Tìm
Vấn đề hành vi

Chó sợ tiếng sấm, pháo hoa, tiếng động lớn: giúp chó bình tĩnh

Chó sợ tiếng nổ cần chỗ trú kín, cửa đóng, tiếng nền át bớt và người ở cạnh. Về lâu dài tập bằng tiếng ghi âm mở nhỏ kèm đồ ngon; sợ nặng thì gặp thú y sớm.

Chó sợ tiếng sấm, pháo hoa, tiếng động lớn: giúp chó bình tĩnh

Chó sợ tiếng sấm, pháo hoa, tiếng khoan đục là chuyện rất phổ biến, vì tai chó nghe nhạy và tiếng nổ đến bất ngờ, không biết từ đâu. Trong lúc chó đang sợ, hãy cho nó một chỗ trú kín, giảm tiếng ồn, ở cạnh và an ủi nếu nó tìm đến bạn. Về lâu dài, tập cho chó quen dần bằng tiếng ghi âm mở thật nhỏ đi kèm đồ ngon. Chó sợ nặng, run rẩy, tìm cách thoát, nên gặp bác sĩ thú y trước mùa mưa bão hoặc dịp Tết.

Vì sao tiếng động lớn đáng sợ với chó

Tai chó nghe được những âm cao hơn và nhỏ hơn người nhiều. Tiếng sấm, tiếng pháo hoa không chỉ to, mà còn đến đột ngột, rung cả nền nhà, kèm ánh chớp, thay đổi áp suất không khí trước cơn giông, mùi khói. Chó không hiểu nguồn gốc, không biết khi nào dừng, và không có cách nào làm nó dừng.

Nỗi sợ tiếng động có xu hướng nặng dần theo thời gian nếu không xử lý: chó từng hoảng một lần trong cơn giông, mùa sau có thể bắt đầu run khi trời chuyển mây đen, rồi khi nghe tiếng mưa, rồi khi nghe tiếng sập cửa. Một số yếu tố được ghi nhận làm chó dễ sợ tiếng động hơn:

  • ít được nghe đa dạng âm thanh trong giai đoạn xã hội hoá lúc nhỏ (chuyên mục chó con nói kỹ);
  • từng có trải nghiệm đáng sợ gắn với tiếng nổ;
  • tính khí sẵn nhạy cảm, một số dòng chó dễ lo âu hơn;
  • đau: có nghiên cứu ghi nhận chó đau cơ xương khớp dễ nhạy cảm với tiếng động hơn, có lẽ vì giật mình làm căng cơ đang đau. Chó già bỗng sợ tiếng động nên được khám.

Những dịp chó Việt hay phải chịu tiếng ồn

DịpĐặc điểmChuẩn bị
Mùa mưa giôngSấm sét dồn dập, thường vào chiều tối; phía Nam rõ nhất khoảng tháng 5–10Tập trước mùa, dựng sẵn chỗ trú
Giao thừa, lễ lớnPháo hoa dồn trong khoảng mười lăm, hai mươi phút, giờ biết trướcDạo sớm, đóng kín cửa, ở cạnh chó đúng giờ đó
Đám cưới, khai trương, lễ hội ở xómLoa đài, nhạc to kéo dài nhiều giờPhòng kín, tiếng nền át bớt
Nhà bên sửa chữaTiếng khoan, đục, máy cắt nhiều ngày liềnCho chó ở phòng xa nhất, ra ngoài dạo lúc ồn nhất

Lợi thế của pháo hoa giao thừa là biết trước giờ. Hãy sắp xếp để không ai trong nhà bỏ chó lại một mình vào đúng khung giờ đó.

Dấu hiệu chó đang sợ

Ngoài run và trốn, chó sợ tiếng động có thể:

  • thở hổn hển dù trời không nóng, chảy dãi;
  • đi lại liên tục, không nằm yên;
  • bám sát chủ, rúc vào chân, đòi lên giường;
  • cào cửa, cào sàn, chui vào gầm, khe tủ, nhà tắm;
  • đồng tử giãn, thấy lòng trắng mắt, tai cụp, đuôi kẹp;
  • bỏ ăn, có con tè bậy;
  • tìm cách thoát ra ngoài: nhảy rào, chui qua khe cổng.

Dấu hiệu cuối cùng nguy hiểm nhất. Chó hoảng loạn có thể lao ra đường, đi lạc rất xa. Những đêm giao thừa và những trận giông lớn thường kéo theo nhiều tin đăng tìm chó lạc. Kiểm tra cổng, rào, thẻ tên trước những dịp này.

Trong lúc có tiếng nổ: làm gì cho đúng

Dựng một chỗ trú

Nhiều chó tự chọn chỗ trú: nhà tắm, gầm giường, góc tủ. Đó thường là những chỗ kín, ít cửa sổ, tiếng vọng ít. Hãy làm chỗ đó dễ chịu hơn: một chiếc ổ, một tấm chăn có mùi chủ, che bớt bằng tấm vải trùm. Nếu chó đã quen lồng như một chỗ trú, phủ chăn lên lồng và để cửa lồng mở. Đừng nhốt chó đang hoảng vào lồng đóng kín nếu nó chưa quen.

Giảm tiếng và ánh chớp

Đóng cửa sổ, kéo rèm, mở quạt hoặc nhạc, tiếng tivi ở mức vừa phải để át bớt tiếng nổ. Một số người dùng "tiếng ồn trắng" hay tiếng mưa đều đều từ điện thoại.

An ủi chó là được phép

Lời khuyên cũ "đừng dỗ chó khi nó sợ, kẻo thưởng cho nỗi sợ" được nhiều chuyên gia hành vi phản bác. Sợ là cảm xúc, không phải một hành vi chó chọn làm để được khen. Patricia McConnell, nhà hành vi học từng viết nhiều về chuyện này, cho rằng ở cạnh và vỗ về chó đang sợ không làm nỗi sợ nặng thêm. Nếu chó tìm đến bạn, hãy ngồi cạnh, vuốt chậm, nói giọng trầm. Nếu chó muốn trốn một mình, để nó trốn, đừng lôi ra.

Đưa đồ ăn, đồ gặm, nếu chó chịu ăn

Chó còn ăn được là đang ở mức sợ vừa phải. Mỗi tiếng nổ là một miếng thưởng, dần dần tiếng nổ gắn với đồ ngon. Chó không chịu ăn thì đừng ép.

Đừng làm những việc này

  • Không mắng, không phạt chó vì run, vì tè, vì cào cửa.
  • Không ép chó ra ngoài "cho quen", không bế chó lại gần chỗ đốt pháo.
  • Không xích chó ngoài sân trong đêm giao thừa, chó có thể tự làm mình bị thương khi giãy.
  • Không tự cho chó uống thuốc ngủ, thuốc an thần của người.

Tập cho chó bớt sợ: làm khi trời yên

Phần quan trọng nhất làm vào lúc không có sấm, không có pháo. Phương pháp là giải mẫn cảm kết hợp điều kiện hoá ngược:

  1. Tìm bản ghi âm tiếng sấm, tiếng pháo hoa chất lượng tốt.
  2. Mở thật nhỏ, nhỏ đến mức chó có thể vểnh tai nghe nhưng vẫn thoải mái, không ngừng ăn.
  3. Tiếng phát ra thì đồ ngon tới: mở vài giây, cho ăn thưởng, tắt tiếng thì ngừng thưởng. Hoặc mở tiếng nhỏ trong lúc chó ăn bữa chính, chơi đồ đố thức ăn.
  4. Tăng âm lượng thật chậm qua nhiều ngày, nhiều tuần. Chó hơi cứng người thì quay về mức trước.
  5. Đổi chỗ phát: loa ở phòng khác, ngoài ban công, để giống tiếng thật hơn.

Lưu ý: tiếng ghi âm không tái hiện được rung nền, áp suất, mùi khói, ánh chớp. Vì vậy cách này giúp nhiều với tiếng pháo, ít hơn với giông bão thật. Bắt đầu tập ít nhất vài tháng trước mùa mưa hay trước Tết.

Lỗi hay gặp

  • Mở tiếng quá to ngay từ đầu "cho chó quen nhanh". Đó là làm chó sợ thêm.
  • Tập đúng lúc sắp có pháo thật. Bài tập cần thời gian dài, không cấp tốc được.
  • Chỉ thưởng khi chó không sợ. Ở đây đồ ngon đi theo tiếng động, không phụ thuộc chó làm gì.

Các vật dụng hỗ trợ: dùng với kỳ vọng vừa phải

  • Áo bó (kiểu áo quấn chặt thân): một số chó dịu đi, nghiên cứu cho kết quả chưa thống nhất. Thử lúc bình thường trước để chó quen.
  • Chất xoa dịu dạng pheromone: bằng chứng còn trái chiều, có thể hỗ trợ nhẹ ở một số chó.
  • Nút che tai, mũ trùm tai cho chó: chỉ dùng khi chó đã quen đeo, không ép.

Không thứ nào thay được chỗ trú tốt, người ở cạnh và quá trình tập.

Khi nào cần bác sĩ thú y

Hãy gặp bác sĩ thú y, tốt nhất vài tuần trước mùa mưa hay Tết, khi:

  • chó run, thở dốc hàng giờ, không dịu được;
  • chó từng phá rào, vượt cửa, tự làm mình bị thương khi có tiếng nổ;
  • nỗi sợ lan rộng ra nhiều âm thanh khác;
  • chó già bỗng sợ tiếng động.

Bác sĩ có thể kiểm tra đau, bệnh và cân nhắc thuốc dùng theo tình huống cho những ngày đặc biệt, kèm kế hoạch tập lâu dài với chuyên gia hành vi. Thuốc phải do bác sĩ kê, thử trước một lần vào ngày bình thường để xem chó phản ứng ra sao.

Bắt tay làm: bảng kiểm trước đêm giao thừa

  • Kiểm tra rào, cổng, cửa sổ; thẻ tên có số điện thoại trên vòng cổ.
  • Dắt chó đi vệ sinh, vận động sớm hơn mọi ngày, trước khi trời tối hẳn.
  • Cho chó ăn sớm, ăn no vừa phải.
  • Dựng chỗ trú ở phòng kín nhất, sẵn nước, đồ gặm.
  • Đóng cửa sổ, kéo rèm, chuẩn bị nhạc, quạt.
  • Có người ở nhà với chó trong khung giờ bắn pháo hoa.

Câu hỏi thường gặp

Chó sợ tiếng sấm phải làm sao?

Cho chó một chỗ trú kín, đóng cửa sổ, kéo rèm, mở nhạc hoặc quạt át tiếng. Ở cạnh và vỗ về nếu chó tìm đến bạn. Về lâu dài, tập bằng tiếng ghi âm mở nhỏ kèm đồ ngon vào những ngày trời yên.

Dỗ chó khi chó sợ có làm chó sợ hơn không?

Nhiều chuyên gia hành vi cho rằng không. Sợ là cảm xúc, không phải hành vi chó làm để được khen. Ngồi cạnh, vuốt chậm, nói giọng trầm giúp chó thấy an toàn hơn.

Đêm giao thừa nên để chó ở đâu?

Trong nhà, ở phòng kín nhất, có chỗ trú quen, cửa đóng chắc. Không xích chó ngoài sân, không để chó một mình đúng giờ bắn pháo hoa. Dắt chó đi vệ sinh từ sớm.

Có nên cho chó uống thuốc ngủ khi bắn pháo hoa?

Không tự cho thuốc, nhất là thuốc của người. Nếu chó sợ nặng, hãy gặp bác sĩ thú y vài tuần trước để được khám và kê thuốc phù hợp nếu cần.

Vì sao chó bỗng sợ tiếng động khi về già?

Có thể do đau xương khớp, nghe kém, suy giảm nhận thức hoặc một trải nghiệm đáng sợ gần đây. Nên đưa chó đi khám để tìm nguyên nhân.

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó

Bài viết liên quan

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store