Nuôi ChóWiki
Tìm
Vấn đề hành vi

Chó ăn phân: vì sao chó làm vậy và cách giảm hiệu quả

Chó ăn phân phần lớn do bản năng, háu ăn hay thói quen, ít khi do bệnh. Dọn phân ngay, gọi về và thưởng sau khi chó đi xong, dạy lệnh bỏ qua, xem lại khẩu phần.

Chó ăn phân: vì sao chó làm vậy và cách giảm hiệu quả

Chó ăn phân (tên chuyên môn là coprophagia) là hành vi gây sốc với chủ nhưng khá phổ biến ở loài chó, nhất là chó con và chó ham ăn. Phần lớn trường hợp không phải bệnh, mà là bản năng cũ cộng với thói quen. Cách giảm hiệu quả nhất là dọn phân ngay, dạy lệnh bỏ qua và gọi về bằng thưởng, cho chó đủ hoạt động, và đưa đi khám nếu hành vi mới xuất hiện kèm sụt cân, tiêu chảy hay ăn nhiều bất thường.

Chó ăn phân có bình thường không

Về mặt sinh học, có. Chó mẹ liếm sạch phân, nước tiểu của chó con trong vài tuần đầu, vừa để kích thích chó con đi vệ sinh, vừa giữ ổ sạch. Chó con thì khám phá thế giới bằng miệng, và phân cũng là một thứ có mùi hấp dẫn trong thế giới đó. Nhiều chó con tự bỏ thói quen này khi lớn lên.

Về mặt chủ nuôi, đây là chuyện khó chịu, mất vệ sinh, và có thể kéo theo ký sinh trùng. Vì vậy dù "bình thường", vẫn nên giảm.

Năm 2018, nhóm của giáo sư thú y Benjamin Hart ở Đại học California, Davis công bố một khảo sát lớn với hàng nghìn chủ chó về chuyện này. Một vài điểm đáng chú ý từ nghiên cứu đó:

  • chó ăn phân thường nhắm vào phân tươi, chỉ trong khoảng một hai ngày tuổi;
  • hành vi gặp nhiều hơn ở chó được chủ mô tả là háu ăn, và ở nhà nuôi nhiều chó;
  • các sản phẩm trộn vào thức ăn để "làm phân có vị khó chịu" hầu như không hiệu quả theo đánh giá của chủ.

Nhóm tác giả đưa ra giả thuyết: tổ tiên của chó ăn phân tươi trong khu vực ổ để dọn sạch trước khi trứng giun trong phân kịp nở thành dạng lây nhiễm. Đây là giả thuyết, chưa phải kết luận chắc chắn, nhưng giúp giải thích vì sao chó thích phân tươi chứ không thích phân cũ.

Những lý do khiến chó ăn phân

Nhóm lý doVí dụGợi ý nhận ra
Bản năng, khám pháChó con, chó mẹ đang nuôi conKhông kèm dấu hiệu bệnh, giảm dần theo tuổi
Háu ăn, đóiĂn ít bữa, khẩu phần thiếu, đang ăn kiêng giảm cânChó vét sạch bát, tìm mọi thứ ăn được
Thói quen, được chú ýMỗi lần ăn phân là chủ la lên, đuổi theoChó nhìn chủ rồi mới ăn, chạy đi khi bị đuổi
Buồn chán, căng thẳngBị nhốt chuồng lâu, xích cả ngày, ít hoạt độngHay đi kèm các hành vi chán khác
Sợ bị phạt vì đi bậyChó từng bị đánh khi ị trong nhàĂn phân của chính mình ngay sau khi đi
BệnhRối loạn hấp thu, suy tuỵ ngoại tiết, giun sán nặng, một số thuốc làm tăng thèm ăn, tiểu đườngMới xuất hiện ở chó trưởng thành, kèm sụt cân, tiêu chảy, ăn nhiều bất thường

Lý do "sợ bị phạt" đáng nói riêng. Chó bị đánh, bị dí mũi vào chỗ ị bậy có thể học cách "xoá dấu vết" bằng cách ăn luôn. Đây là một hậu quả nữa của kiểu dạy đi vệ sinh bằng phạt, như bài chó trưởng thành đi vệ sinh bậy trong chuyên mục đã nói.

Ăn phân mèo, phân gà, phân trâu bò

Nhiều chó không ăn phân chó nhưng rất thích phân mèo, vì phân mèo còn nhiều đạm, mỡ. Ở nhà có sân ở quê, phân gà, phân vịt, phân trâu bò ngoài ruộng cũng là "món" quen thuộc. Một số điều nên biết:

  • Khay cát của mèo: đặt ở chỗ chó không tới được, như sau cửa chắn có khe vừa đủ cho mèo, hoặc trên cao. Chuyện sống chung chó mèo có wiki riêng trong hệ.
  • Cát vệ sinh dạng vón nếu chó ăn nhiều có thể gây tắc ruột.
  • Phân gia súc có thể mang ký sinh trùng; vật nuôi vừa được tẩy giun, điều trị cũng có thể còn thuốc thải ra trong phân. Một số giống chó nhạy cảm với vài loại thuốc trị ký sinh trùng dùng cho gia súc, nên không để chó ăn phân trâu bò ngựa.

Rủi ro sức khoẻ

Ăn phân của chính mình khi chó khoẻ thường ít nguy hiểm. Ăn phân chó khác, mèo, gia súc thì có thể nhiễm:

  • giun sán đường ruột, đơn bào như Giardia, cầu trùng;
  • vi khuẩn gây tiêu chảy;
  • virus Parvo nếu phân của chó bệnh, đặc biệt nguy hiểm với chó con chưa tiêm đủ.

Chó con chưa tiêm đủ vaccine không nên được thả đánh hơi tự do ở bãi cỏ chung, gốc cây ven đường, nơi nhiều chó lạ đi vệ sinh. Lịch tẩy giun phù hợp do bác sĩ thú y tư vấn, nhất là với chó có thói quen này.

Cách giảm chó ăn phân: từng bước

1. Không để có cơ hội

Cách đơn giản và hiệu quả nhất: dọn phân ngay. Ở sân nhà, dắt chó đi vệ sinh, chó xong là nhặt liền, trước khi chó quay lại. Nhà nhiều chó thì kiểm tra sân vài lần trong ngày. Không còn phân thì không còn thói quen để luyện.

2. Gọi về, thưởng ngay khi đi vệ sinh xong

Chó ị xong, gọi tên, thưởng một miếng thật ngon ngay khi chó quay đầu về phía bạn. Qua nhiều lần, chó học được: ị xong là chạy về chủ nhận thưởng. Đây chính là hành vi thay thế cho việc quay lại ngửi bãi phân. Cách dạy lệnh gọi về đáng tin ở chuyên mục huấn luyện cơ bản.

3. Dạy lệnh "bỏ qua"

Lệnh bỏ qua thứ không được ăn (thường gọi là "leave it") hữu ích với phân, đồ ăn rơi trên đường, xương gà ven hè. Tập ở nhà trước với một miếng thưởng trong tay nắm: chó thôi ngửi tay, nhìn ra chỗ khác thì thưởng từ tay kia. Tăng dần độ khó trước khi dùng ngoài đường. Chi tiết ở bài dạy chó nhả đồ và bỏ qua trong chuyên mục huấn luyện.

4. Đi dạo bằng dây khi đang tập

Trong giai đoạn đầu, dắt chó bằng dây ở những chỗ hay có phân, để bạn kịp chặn trước khi chó ăn. Không giật dây, chỉ giữ dây đủ ngắn và đổi hướng đi kèm giọng vui.

5. Xem lại bữa ăn

  • Thức ăn có phải loại "hoàn chỉnh" đạt chuẩn AAFCO hoặc FEDIAF không, hay chủ yếu cơm trộn thiếu chất? Chuyên mục dinh dưỡng có bài riêng.
  • Chia thành nhiều bữa nhỏ hơn có thể giúp chó háu ăn đỡ đói cồn cào.
  • Dùng bát ăn chậm, đồ đố đựng thức ăn để bữa ăn kéo dài, thoả mãn hơn.
  • Chó đang giảm cân: hỏi bác sĩ thú y về cách tăng độ no mà không tăng năng lượng.

6. Thêm hoạt động cho não

Chó chán, chó bị nhốt lâu cần thêm việc: đi dạo cho ngửi, bài tập tìm đồ, đồ gặm an toàn. Ít chán thì ít đi lục lọi.

Lỗi hay gặp

  • La hét, đuổi theo khi chó ngậm phân. Chó có thể nuốt vội cho xong, hoặc biến nó thành màn chạy đuổi vui vẻ.
  • Phạt chó. Chó học cách ăn lén, ăn nhanh hơn.
  • Trông chờ vào bột trộn chống ăn phân. Bằng chứng hiệu quả yếu; dọn phân và dạy lệnh vẫn là chính.
  • Tự cho chó uống men, thuốc bổ mà chưa hỏi bác sĩ, có thể che mất bệnh thật.
  • Quên chó mẹ. Chó mẹ ăn phân con trong vài tuần đầu là bình thường, không cần can thiệp.

Khi nào cần bác sĩ thú y

  • Chó trưởng thành trước đây không ăn phân, bỗng bắt đầu ăn.
  • Kèm sụt cân, tiêu chảy, phân nhiều và nhạt màu, lông xơ xác.
  • Chó ăn nhiều bất thường, uống nhiều, tè nhiều.
  • Chó ăn cả những thứ không phải đồ ăn: đất, đá, vải, nhựa.
  • Chó con vừa ăn phân chó lạ rồi nôn, tiêu chảy, bỏ ăn: đi khám ngay vì nghi Parvo.

Mang theo mẫu phân tươi nếu bác sĩ yêu cầu, và ghi rõ chó ăn phân loại gì, bao lâu một lần, ăn những gì mỗi ngày.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao chó ăn phân?

Thường do bản năng, nhất là ở chó con và chó mẹ, cộng với háu ăn, buồn chán hoặc thói quen. Một số ít trường hợp do bệnh như rối loạn hấp thu, giun sán nặng. Chó trưởng thành bỗng ăn phân nên đi khám.

Chó ăn phân có sao không?

Ăn phân của chính mình khi chó khoẻ thường ít nguy hiểm, nhưng ăn phân chó khác, mèo hay gia súc có thể nhiễm giun sán, Giardia, vi khuẩn, thậm chí Parvo ở chó con chưa tiêm đủ.

Làm sao cho chó bỏ ăn phân?

Dọn phân ngay khi chó đi xong, gọi chó về và thưởng ngay sau khi ị, dạy lệnh bỏ qua, xem lại khẩu phần và tăng hoạt động. Không la hét hay phạt vì chó sẽ học cách ăn lén.

Chó ăn phân mèo phải làm sao?

Đặt khay cát mèo ở chỗ chó không tới được, như trên cao hoặc sau cửa chắn có khe cho mèo. Cát vón cục nếu chó ăn nhiều có thể gây tắc ruột.

Chó con ăn phân có tự hết không?

Nhiều chó con tự bỏ khi lớn, nhất là nếu chủ dọn phân ngay và không biến chuyện này thành màn rượt đuổi. Vẫn nên dạy gọi về và bỏ qua từ sớm.

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó

Bài viết liên quan

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store