Nuôi ChóWiki
Tìm
Hiểu ngôn ngữ của chó

Chó nghiêng đầu, đuổi đuôi, cào đất, ăn cỏ, lăn mùi hôi: vì sao

Phần lớn hành vi lạ của chó là bình thường: nghiêng đầu để nghe và hiểu, đuổi đuôi khi chơi, cào đất để lại mùi, ăn cỏ khá phổ biến. Đáng lo khi lặp lại không dừng được.

Chó nghiêng đầu, đuổi đuôi, cào đất, ăn cỏ, lăn mùi hôi: vì sao

Phần lớn hành vi "lạ" của chó là bình thường và có lý do: nghiêng đầu giúp chó nghe và nhìn rõ hơn, cũng có thể là lúc chó đang cố hiểu lời quen; đuổi đuôi ở chó con thường là chơi; cào đất sau khi đi vệ sinh là để lại dấu mùi; ăn cỏ khá phổ biến ở chó khoẻ; lăn vào mùi hôi là bản năng chưa được giải thích chắc chắn. Cần để ý khi hành vi lặp lại không dừng được, hoặc đi kèm dấu hiệu bệnh.

Nghiêng đầu

Chủ nói "đi dạo không?", chó nghiêng đầu sang một bên — cảnh ai nuôi chó cũng từng thấy. Có mấy giải thích:

  • Định vị âm thanh: nghiêng đầu làm thay đổi cách âm thanh tới hai tai, giúp chó xác định nguồn tiếng.
  • Nhìn rõ mặt người: với chó mõm dài, mõm có thể che một phần tầm nhìn xuống dưới; nghiêng đầu giúp thấy miệng người nói. Đây là giả thuyết, chưa được chứng minh chắc.
  • Đang xử lý từ quen: nhóm nghiên cứu ở Budapest (Sommese và cộng sự, 2022, Animal Cognition) ghi nhận những chó "học từ giỏi" — biết tên nhiều đồ chơi — nghiêng đầu nhiều hơn hẳn khi nghe chủ gọi tên một món đồ chơi quen, so với nhóm chó thường. Nhóm gợi ý nghiêng đầu có thể gắn với lúc chó chú ý xử lý âm thanh có nghĩa với nó. Mỗi chó có xu hướng nghiêng về một bên cố định.
  • Được thưởng: chủ thấy dễ thương, cười, nói chuyện tiếp — chó nghiêng nhiều hơn.

Cần phân biệt với đầu nghiêng liên tục, kể cả lúc đứng yên, kèm đi loạng choạng, mắt giật, lắc đầu, gãi tai — có thể là viêm tai giữa, tai trong hoặc vấn đề tiền đình. Cần đi khám.

Đuổi đuôi

Chó con đuổi đuôi thường là chơi và khám phá cơ thể mình. Chó trưởng thành thỉnh thoảng đuổi vài vòng khi phấn khích cũng không sao. Đáng lo khi:

  • Đuổi đuôi thường xuyên, kéo dài, khó gọi dừng, có khi cắn đuôi đến trầy.
  • Xảy ra khi chó chán, ít vận động, bị nhốt lâu.
  • Đi kèm ngứa vùng mông, kéo mông trên sàn — có thể bọ chét, dị ứng, tuyến hậu môn bị tắc.

Một số giống như Bull Terrier, chó chăn cừu Đức được ghi nhận có xu hướng đuổi đuôi kiểu cưỡng chế nhiều hơn. Đây là vấn đề cần bác sĩ thú y và chuyên gia hành vi, không phải thói quen buồn cười để quay video. Đừng cười, cổ vũ chó đuổi đuôi — sự chú ý của người dễ làm hành vi tăng lên.

Cào đất sau khi đi vệ sinh

Đi xong, chó cào mạnh chân sau xuống đất, có khi hất cỏ bay tung. Không phải để "lấp" như mèo — chó hiếm khi lấp được gì. Kẽ chân chó có tuyến tiết mùi, cào đất là để thêm mùi riêng và tạo vết cào nhìn thấy được: một kiểu ký tên dưới "lá thư" vừa để lại. Hành vi này hay gặp ở chó đực nhưng chó cái cũng làm. Bình thường, chỉ cần để ý khi chó cào trên nền xi măng thô làm trầy đệm chân.

Ăn cỏ

Nhiều người tin chó ăn cỏ là vì đau bụng, muốn nôn. Một khảo sát chủ nuôi ở Mỹ (Sueda, Hart và Cliff, 2008) cho thấy ăn cỏ, ăn cây rất phổ biến ở chó khoẻ; phần lớn chó ăn cỏ không có dấu hiệu ốm trước đó, và chỉ một phần nhỏ nôn sau khi ăn. Có giả thuyết đây là di sản tổ tiên (sói hoang cũng ăn thực vật), hoặc chó đơn giản thích mùi vị, độ giòn của lá non.

Những điều cần lưu ý ở Việt Nam:

  • Cỏ ven đường, bãi cỏ chung cư có thể đã bị phun thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu.
  • Nhiều cây cảnh trong sân, trong chậu độc với chó: vạn tuế, trúc đào, môn ráy… Bài đồ vật và cây nguy hiểm ở mục Nhà cho chó có danh sách.
  • Chó bỗng ăn cỏ nhiều bất thường, kèm nôn liên tục, bỏ ăn, tiêu chảy — đó không còn là "thói quen", nên đi khám.

Lăn vào mùi hôi

Chó vừa tắm xong ra sân là lăn ngay vào bãi phân gà, xác chuột, cá ươn. Vì sao thì khoa học chưa có câu trả lời chắc chắn. Các giả thuyết hay được nhắc:

  • Che mùi của chính mình khi săn — tổ tiên sói làm vậy để con mồi khó phát hiện.
  • "Mang tin về cho đàn": sói được quan sát là lăn vào mùi lạ rồi các con khác tới ngửi.
  • Đơn giản là chó thích mùi đó, như người thích nước hoa.

Cách giảm: dạy lệnh "bỏ" và gọi về (mục Huấn luyện cơ bản có bài), để ý khi chó bắt đầu hạ vai xuống, nghiêng mặt — động tác báo trước cú lăn — và gọi chó đi ngay. Nếu chó đã lăn, việc tắm rửa thuộc chuyện chăm lông, bên wiki nuongchieu có bài.

Những hành vi lạ khác

Hành viThường là vìKhi nào để ý
Chạy điên cuồng vòng vòng vài phút ("zoomies")Xả năng lượng, hay gặp sau tắm, sau đi vệ sinh, buổi tốiChạy trên sàn trơn, gần cầu thang — dễ trượt ngã
Rũ người như vừa ướt dù khô"Reset" sau một tình huống căng hoặc phấn khíchNhiều lần liên tục kèm gãi tai — kiểm tra tai
Chôn xương, giấu đồ ănBản năng cất trữChôn đồ ăn trong nhà, dưới gối — cho ăn bớt lại có thể hợp hơn
Kéo lê mông trên sànNgứa vùng hậu mônThường do tuyến hậu môn, giun sán, dị ứng — nên khám
Đào đất trong sânTìm chỗ mát, săn côn trùng, chánĐào hố chui ra ngoài rào
"Ợ khịt" từng tràng (hắt hơi ngược)Kích ứng vùng hầu họng, hay gặp ở chó nhỏKéo dài, thường xuyên, kèm chảy mũi — khám
Liếm không khí, nhìn chằm chằm vào tườngThỉnh thoảng có thể là vô hạiLặp lại thường xuyên, khó gọi ra — có thể là vấn đề thần kinh hoặc tiêu hoá, cần khám

Chó ăn phân là hành vi khó chịu và phổ biến, có bài riêng ở mục Vấn đề hành vi.

Khi nào "lạ" là dấu hiệu bệnh

Quy tắc chung: hành vi lạ đáng lo khi nó mới xuất hiện ở chó trưởng thành, tăng dần, khó gọi dừng, gây thương tích, hoặc đi kèm triệu chứng như bỏ ăn, nôn, tiêu chảy, loạng choạng, ngứa. Lúc đó, quay video hành vi, ghi lại tần suất và thời điểm, rồi mang cho bác sĩ thú y xem. Nhiều hành vi "lạ" là cách duy nhất chó có để nói rằng nó đang đau hoặc ngứa.

Bắt tay làm

  1. Chọn một hành vi lạ của chó nhà mình, ghi một tuần: khi nào, bao lâu, trước đó chuyện gì xảy ra.
  2. Kiểm tra sân, chậu cây: có vạn tuế, trúc đào không; cỏ có bị phun thuốc không.
  3. Tăng vận động và bài tập trí não nếu chó có những hành vi lặp lại khi chán.
  4. Không cười, không quay phim cổ vũ chó đuổi đuôi.
  5. Hành vi lặp lại, khó ngắt, có thương tích: đặt lịch khám thú y.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao chó nghiêng đầu khi nghe chủ nói?

Nghiêng đầu giúp chó định vị âm thanh và có thể là lúc chó đang chú ý xử lý một từ quen. Chủ thích thú đáp lại cũng làm chó nghiêng đầu nhiều hơn.

Chó ăn cỏ có phải bị đau bụng?

Không hẳn. Ăn cỏ khá phổ biến ở chó khoẻ và đa số không nôn sau đó. Nên lo khi chó ăn cỏ nhiều bất thường kèm nôn liên tục, bỏ ăn hoặc tiêu chảy, và cẩn thận với cỏ phun thuốc.

Chó đuổi đuôi có sao không?

Chó con đuổi đuôi thường là chơi. Nếu chó trưởng thành đuổi thường xuyên, khó gọi dừng hoặc cắn đuôi đến trầy, cần cho bác sĩ thú y khám và hỏi chuyên gia hành vi.

Vì sao chó cào đất sau khi đi vệ sinh?

Kẽ chân chó có tuyến tiết mùi. Cào đất là cách để lại thêm mùi riêng và dấu vết nhìn thấy, như ký tên vào chỗ vừa đánh dấu.

Vì sao chó thích lăn vào chỗ hôi?

Chưa có câu trả lời chắc chắn. Giả thuyết phổ biến là để che mùi khi săn, để mang mùi lạ về cho đàn, hoặc đơn giản vì chó thích mùi đó.

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó

Bài viết liên quan

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store