Nuôi ChóWiki
Tìm
Huấn luyện cơ bản

Dạy chó lại đây khi gọi: cách xây lệnh gọi về đáng tin

Gọi một lần bằng một từ riêng, chó tới là thưởng thật hậu rồi cho đi chơi tiếp; không gọi về để mắng hay tắm. Tập trong nhà, ra sân, rồi ra ngoài với dây dài.

Dạy chó lại đây khi gọi: cách xây lệnh gọi về đáng tin

Muốn chó lại đây khi gọi, phải làm cho việc chạy về với chủ luôn là điều tốt nhất trong ngày: gọi một lần bằng một từ riêng, chó tới là thưởng thật hậu, và không bao giờ gọi chó về để mắng, tắm hay nhốt. Bắt đầu trong nhà ở khoảng cách vài bước, rồi ra sân, rồi ra ngoài với dây dài. Một lệnh gọi về đáng tin là thứ được xây qua hàng trăm lần gọi vui, không phải vài buổi.

Vì sao chó không chịu về

Hầu như chó nào không về khi gọi cũng rơi vào một trong mấy lý do này:

  • Thứ ngoài kia hấp dẫn hơn. Mùi gốc cây, con mèo, đống rác, bạn chó. Chủ chỉ có một tiếng gọi, còn thế giới thì có cả trăm thứ.
  • Về là hết vui. Lần nào gọi về cũng là lúc đeo dây đi về nhà, bị nhốt vào chuồng, bị tắm. Chó học rất nhanh: tiếng gọi báo hiệu cuộc vui sắp hết.
  • Về là bị mắng. Chó xổng ra hẻm, chủ gọi mãi, khi nó về thì bị đánh. Với chó, nó bị đánh vì đã về, không phải vì đã chạy đi.
  • Tên lệnh mất giá. Chủ gọi "Mực ơi" mười lần một ngày mà không có gì xảy ra, nên từ đó thành tiếng ồn nền.
  • Chưa từng được dạy ở nơi có xao nhãng. Về giỏi trong phòng khách không có nghĩa là về được ở bãi đất trống đầu làng.

Chọn lệnh gọi về

Đừng dùng tên chó làm lệnh gọi về. Tên là để gọi chú ý ("Vàng!" — chó quay đầu nhìn), lệnh gọi về là việc khác. Chọn một từ hoặc một âm rõ, ít dùng trong câu thường: "lại đây", "về", một tiếng huýt sáo hai nốt. Nếu từ "lại đây" đã từng gắn với chuyện không vui, hãy chọn một từ mới hẳn và bắt đầu lại từ đầu với nó.

Một lệnh gọi về "khẩn cấp" riêng cũng rất đáng có: một từ chỉ dùng khi thật cần, lần nào cũng đi kèm phần thưởng siêu hạng (một nắm thịt, cả miếng pa-tê), để giá trị của nó luôn cao chót vót.

Giai đoạn 1: nạp giá trị trong nhà

  1. Ngồi trong phòng, chó ở cách hai ba bước. Nói "lại đây" một lần bằng giọng vui. Có thể vỗ đùi, lùi lại một bước để khuyến khích.
  2. Chó bước tới: đánh dấu, thưởng ngay sát người — miếng thưởng to hơn bình thường.
  3. Khi chó tới, chạm nhẹ vào vòng cổ rồi mới thưởng. Việc này dạy chó rằng tay chủ chạm vòng cổ là điều dễ chịu — rất quý khi cần nắm vòng cổ chó trong tình huống gấp.
  4. Thả chó đi chơi tiếp. Đây là chỗ nhiều người quên: phần lớn lần gọi về nên kết thúc bằng việc chó được quay lại làm điều nó đang làm.

Gọi qua lại giữa hai người

Hai người ngồi hai đầu phòng, thay nhau gọi, ai được chó chạy tới thì thưởng. Chó con đặc biệt thích kiểu tập này. Tăng dần khoảng cách: hai đầu phòng, hai phòng khác nhau, trên gác xuống dưới nhà.

Giai đoạn 2: ra sân, ra ngoài với dây dài

Khi chó về ngay trong nhà mọi lúc, đưa ra sân có rào. Ra nơi không rào thì dùng dây dài 5–10 mét, gắn vào yếm (không vào vòng cổ, để tránh giật cổ nếu chó chạy hết đà). Dây dài không phải để kéo chó về, mà để chó không thể chạy mất và tự thưởng mình bằng việc chạy đi.

  1. Cho chó đi ngửi tự do trong tầm dây. Lúc chó không quá mải mê — gọi một lần.
  2. Chó về: thưởng hậu, chạm vòng cổ, "đi chơi tiếp".
  3. Chó không về: đừng gọi lại liên tục. Chạy lùi ra xa, vỗ tay, cúi người xuống, làm mình hấp dẫn hơn. Nếu vẫn không, nhẹ nhàng đi lại gần, cầm dây dẫn chó về vài bước, rồi lần sau gọi ở chỗ ít xao nhãng hơn.

Thang xao nhãng

MứcLúc gọi
DễChó đang lững thững, không làm gì đặc biệt
VừaChó đang ngửi một bụi cỏ
KhóCó người lạ đi qua, chó khác ở xa
Rất khóGà chạy, mèo leo tường, chó khác đang chạy chơi gần

Chỉ gọi khi chủ khá chắc chó sẽ về. Mỗi lần gọi mà chó không về, giá trị của lệnh giảm đi một chút. Muốn có lệnh gọi về đáng tin, hãy tích lũy thật nhiều lần thành công trước khi thử mức khó.

Dùng chính đời sống làm phần thưởng

Nguyên tắc Premack — lấy việc chó muốn làm làm phần thưởng cho việc mình muốn chó làm — đặc biệt hợp với gọi về. Chó muốn chạy tới chỗ bạn chó? Gọi về, chó về, thưởng, rồi nói "đi chơi" và thả cho chạy tới bạn. Chó muốn ngửi gốc cây? Gọi về, về rồi được ngửi tiếp. Dần dần chó học rằng về với chủ không làm mất cuộc vui, mà là cách để có thêm cuộc vui.

Những điều không bao giờ làm với lệnh gọi về

  • Không gọi về rồi phạt — dù chó vừa làm điều sai. Lúc chó tới bên chủ luôn phải là lúc tốt.
  • Không gọi về để làm việc chó ghét (tắm, nhỏ thuốc, cắt móng). Những lúc đó, tự đi tới bế hoặc dắt chó.
  • Không đuổi theo chó. Chó hiểu đó là cuộc rượt đuổi vui và chạy xa hơn. Chạy ngược chiều mới làm chó đuổi theo mình.
  • Không gọi đi gọi lại. Một lần, rồi làm mình hấp dẫn hơn.

Chuyện xổng ra đường

Dù dạy giỏi đến đâu, lệnh gọi về không thay cho cổng đóng, dây dắt ở phố đông và thẻ tên trên vòng cổ. Ở hẻm nhỏ Việt Nam, xe máy đi nhanh, chó lạ thả rông, người bắt chó — chó thả tự do ngoài đường là rủi ro thật. Bài này giúp chó về khi lỡ xổng, hoặc khi được thả ở chỗ an toàn có rào. Còn chó đi lạc thì có bài riêng bên wiki duongve và truytim.

Lỗi hay gặp

  • Dùng tên chó làm lệnh gọi.
  • Thưởng nhỏ, nhạt — hạt khô cho một lần chạy bỏ con mèo.
  • Chỉ gọi về khi sắp về nhà, sắp nhốt.
  • Tháo dây ở nơi trống quá sớm, chó chạy mất, tự học "không về cũng được".
  • Giọng gọi gắt gỏng khi sốt ruột. Giọng chủ càng gắt, chó càng ngại lại gần.
  • Không tập lại thường xuyên. Lệnh gọi về như một tài khoản: phải gửi vào thường xuyên mới rút ra được lúc cần.

Bắt tay làm

  1. Chọn lệnh gọi về mới, không phải tên chó. Cả nhà dùng chung.
  2. Mỗi ngày 10 lần gọi trong nhà, mỗi lần thưởng thật ngon rồi thả đi.
  3. Chuẩn bị dây dài 5–10 mét và yếm cho giai đoạn ra ngoài.
  4. Viết ra danh sách thưởng đời sống: được ngửi, được chào chó, được chạy, được chơi bóng.
  5. Chọn một từ khẩn cấp riêng, nạp giá trị bằng phần thưởng đặc biệt 2–3 lần mỗi tuần, chỉ dùng khi cần.

Câu hỏi thường gặp

Chó gọi không về phải làm sao?

Đừng gọi đi gọi lại hay đuổi theo. Chạy lùi ra xa, cúi người, vỗ tay để chó tới. Sau đó lùi về tập ở chỗ ít xao nhãng hơn, dùng dây dài và thưởng giá trị cao hơn.

Có nên dùng tên chó để gọi về?

Không nên. Tên được gọi quá nhiều trong ngày nên dễ thành tiếng ồn nền. Dùng tên để gọi chú ý và một từ riêng để gọi về.

Chó về chậm có nên mắng không?

Không. Nếu mắng khi chó tới, chó học rằng về với chủ là điều không vui và lần sau sẽ về chậm hơn hoặc không về. Khi chó tới, dù muộn, vẫn đón nhẹ nhàng.

Bao lâu thì có thể thả chó không dây?

Khi chó về ngay với một tiếng gọi ở nhiều nơi, kể cả lúc có xao nhãng, qua nhiều tuần tập với dây dài. Dù vậy, ở nơi có xe cộ và chó lạ, nên giữ dây.

Dây dài dùng để làm gì khi dạy gọi về?

Dây dài cho chó tự do ngửi mà không thể chạy mất. Nó ngăn chó tự thưởng bằng cách chạy đi khi không nghe lời, chứ không phải để kéo chó về.

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó

Bài viết liên quan

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store