Nuôi ChóWiki
Tìm
Giống chó

Chó Phú Quốc: xoáy lưng, màng chân, tính khí và cách nuôi đúng

Chó Phú Quốc là giống bản địa có xoáy lông ngược trên sống lưng, nhanh nhẹn, nhảy cao, gắn bó với chủ, ham săn và cần vận động nhiều mới nuôi tốt được.

Chó Phú Quốc: xoáy lưng, màng chân, tính khí và cách nuôi đúng

Chó Phú Quốc là giống chó bản địa từ đảo Phú Quốc, nổi tiếng với dải lông mọc ngược trên sống lưng gọi là xoáy lưng, thân hình gọn, chân cao, rất nhanh nhẹn và gắn bó với chủ. Đây là chó năng lượng cao, ham săn, cần vận động nhiều và cần được dạy dỗ từ sớm; nuôi nhốt chật chội thì dễ thành chó phá phách, sủa nhiều.

Nguồn gốc và vị trí của chó Phú Quốc

Chó Phú Quốc được người dân trên đảo nuôi từ lâu để đi săn và giữ nhà. Do đảo tách biệt với đất liền, quần thể chó ở đây giữ được những nét riêng qua nhiều thế hệ. Trong giới nuôi chó Việt Nam, chó Phú Quốc được xếp vào nhóm hay được gọi là "tứ đại quốc khuyển" cùng H'Mông cộc đuôi, Bắc Hà và chó Lài. Đó là cách gọi phổ biến của người chơi chó, không phải một danh hiệu chính thức.

Chó Phú Quốc đã được Hiệp hội Chó giống Việt Nam (VKA) công nhận và có tiêu chuẩn giống. Tính tới nay, giống này chưa được Liên đoàn Khuyển học Quốc tế (FCI) công nhận. Nguồn gốc xa hơn của giống, ví dụ có họ hàng thế nào với các giống có xoáy lưng ở Thái Lan, hiện vẫn là chuyện người ta bàn và phỏng đoán nhiều hơn là đã được nghiên cứu di truyền xác nhận.

Ngoại hình: xoáy lưng và những nét khác

Xoáy lưng

Xoáy lưng (ridge) là một dải lông trên sống lưng mọc ngược chiều với lông xung quanh. Trên thế giới chỉ có rất ít giống mang đặc điểm này một cách ổn định: chó Phú Quốc, Thai Ridgeback (Thái Lan) và Rhodesian Ridgeback (miền nam châu Phi). Vì hiếm, xoáy lưng thành dấu hiệu nhận diện quan trọng nhất của chó Phú Quốc.

Người nuôi đặt nhiều tên cho xoáy theo hình dạng như xoáy kiếm, xoáy mũi tên, xoáy lá, xoáy yên ngựa. Hình dạng xoáy là chuyện thẩm mỹ và thi đấu, không liên quan đến tính khôn hay sức khoẻ. Không phải chó Phú Quốc thuần nào cũng có xoáy; chó không xoáy vẫn là chó tốt để nuôi trong nhà.

Thân hình, lông, màu

Chó Phú Quốc cỡ vừa, thân thon, ngực sâu, bụng thon gọn, chân dài, đuôi thường cong. Lông rất ngắn và sát, dễ chăm. Màu hay gặp gồm vàng, đen, vện, và màu nâu đỏ. Một số con có đốm sẫm trên lưỡi.

Chân và chuyện "màng chân"

Người nuôi hay kể chó Phú Quốc có màng da giữa các ngón chân rộng, được cho là giúp chạy trên cát và bơi lội tốt. Thực tế, nhiều giống chó có một lớp da nối giữa các ngón; mức độ ở chó Phú Quốc nổi bật đến đâu thì chưa có số đo so sánh đáng tin. Điều chắc chắn hơn là giống này nhanh nhẹn, nhảy cao và bơi khá.

Tính khí: điều cần biết trước khi nuôi

Đây là mô tả xu hướng của giống. Từng con khác nhau, và cách nuôi ảnh hưởng rất nhiều.

  • Năng lượng cao. Chó Phú Quốc được nuôi để săn trong rừng và bìa rừng, cần chạy, ngửi, tìm. Một cuộc dạo mười phút quanh hẻm không đủ.
  • Ham rượt đuổi. Thấy gà, mèo, sóc, xe máy chạy là muốn đuổi. Đây là bản năng, không phải hư. Cần dạy gọi về và giữ dây ở nơi đông xe.
  • Nhảy rất giỏi. Hàng rào thấp không giữ được chó Phú Quốc trưởng thành. Nhiều chủ chỉ phát hiện khi chó đã nhảy qua tường rào.
  • Gắn bó với chủ, cảnh giác với người lạ. Chó Phú Quốc thường quấn một vài người trong nhà, giữ khoảng cách với khách. Xã hội hoá sớm giúp chó điềm tĩnh hơn khi có người lạ.
  • Thông minh và nhạy cảm. Học nhanh khi được dạy bằng phần thưởng, nhưng phản ứng xấu khi bị quát mắng, đánh đập: chó có thể né tránh, sợ chủ hoặc cắn phòng vệ.

Sức khoẻ: khoẻ nhưng không phải bất khả xâm phạm

Chó Phú Quốc nhìn chung được xem là giống khoẻ, chịu được khí hậu nóng ẩm, lông ngắn ít bị nấm. Ít có tài liệu khoa học công bố về bệnh di truyền riêng của giống. Có vài điều đáng để ý:

  • Xoang da lưng (dermoid sinus). Ở Rhodesian Ridgeback, một nghiên cứu di truyền công bố trên Nature Genetics năm 2007 cho thấy đột biến gây xoáy lưng cũng làm tăng nguy cơ xoang da, một ống nhỏ từ da ăn sâu vào trong, có thể nhiễm trùng. Chưa có nghiên cứu tương tự đủ rộng ở chó Phú Quốc, nhưng khi khám chó con, hãy nhờ bác sĩ thú y sờ dọc sống lưng và cổ.
  • Bệnh truyền nhiễm và ký sinh trùng. Như mọi chó: cần tiêm vaccine cốt lõi và dại, phòng ve, phòng giun tim theo tư vấn thú y. Chó Phú Quốc hay chạy vào bụi rậm nên dễ dính ve.
  • Chấn thương. Chó hiếu động, nhảy cao, chạy nhanh hay bị trầy xước, đứt kẽ chân, đôi khi rách dây chằng khi xoay người đột ngột. Theo dõi khi chó đi khập khiễng.
  • Da mỏng, lông ngắn. Chịu nóng tốt nhưng chịu rét kém hơn chó lông dày; mùa rét miền Bắc nên cho chó chỗ nằm ấm, kê cao khỏi nền.

Nuôi chó Phú Quốc ở thành phố được không

Được, nhưng không dễ như nuôi chó cảnh. Bảng dưới so sánh những điều kiện thường gặp.

Điều kiệnHợp hay khôngCần làm thêm
Nhà có sân, ở quêRất hợpRào đủ cao, kiểm khe hở, vẫn dắt ra ngoài
Nhà phố trong hẻmHợp nếu có người dắtÍt nhất hai lần ra ngoài mỗi ngày, bài tập trí não
Căn hộ chung cưKhó, cần cam kết caoLịch vận động dài, tập quen tiếng hành lang, xem quy định cỡ chó
Chủ đi làm cả ngày, không người dắtKhông hợpNên cân nhắc giống ít năng lượng hơn

Cách vận động và dạy chó Phú Quốc

Vận động

  • Hai cuộc dạo mỗi ngày, ưu tiên sáng sớm và chiều tối, có những đoạn cho chó ngửi thoải mái.
  • Chạy chơi trong khu rào kín, ném bóng, kéo co có luật (chó nhả khi được bảo).
  • Bài tập mũi: giấu đồ ăn trong nhà, rải hạt trên cỏ cho chó tìm. Mười lăm phút tìm bằng mũi làm chó mệt kiểu dễ chịu, nhiều khi hơn cả chạy.
  • Ra biển, bờ sông nơi an toàn cho chó bơi, luôn có dây dài hoặc áo phao khi chưa chắc.

Dạy dỗ

  • Bắt đầu từ ngày đầu: tên gọi, ngồi, chờ, lại đây, bằng phần thưởng nhỏ, buổi tập 3–5 phút.
  • Ưu tiên lệnh gọi về và lệnh "bỏ qua" vì bản năng rượt đuổi mạnh.
  • Cho chó con gặp nhiều người, nhiều âm thanh, nhiều nơi trong giai đoạn xã hội hoá (khoảng 3 đến 12–14 tuần tuổi) để chó lớn lên bớt nghi ngại người lạ.
  • Không dùng đòn roi, xích ngắn hay quát tháo. Chó Phú Quốc nhạy cảm; bị phạt nặng dễ thành chó sợ hãi, và chó sợ thì dễ cắn.

Bắt tay làm: chọn và đón chó Phú Quốc

  1. Tự hỏi thật: mỗi ngày ai dành ít nhất một tiếng cho chó?
  2. Gặp chó mẹ, xem tính chó mẹ có điềm tĩnh, có sợ người không.
  3. Không tách chó con trước 8 tuần tuổi.
  4. Nhờ bác sĩ thú y khám tổng quát, sờ dọc sống lưng.
  5. Nâng tường rào, kiểm cổng trước khi chó về.
  6. Chuẩn bị đồ chơi gặm, bánh đố để chó có việc làm khi ở nhà.

Câu hỏi thường gặp

Chó Phú Quốc có tốt không?

Chó Phú Quốc khoẻ, khôn, gắn bó với chủ và chịu nóng tốt. Nhưng đây là giống năng lượng cao, ham rượt đuổi, cần vận động và dạy dỗ nhiều. Hợp với nhà có thời gian và có chỗ, không hợp với nhà bận rộn muốn một con chó nằm yên.

Xoáy lưng chó Phú Quốc là gì?

Xoáy lưng là dải lông mọc ngược chiều trên sống lưng chó. Ngoài chó Phú Quốc, chỉ Thai Ridgeback và Rhodesian Ridgeback có đặc điểm này ổn định. Hình dạng xoáy là chuyện thẩm mỹ, không ảnh hưởng tính khôn.

Chó Phú Quốc có được FCI công nhận không?

Tính tới nay, chó Phú Quốc chưa được FCI công nhận. Giống đã được Hiệp hội Chó giống Việt Nam (VKA) công nhận và có tiêu chuẩn giống riêng.

Chó Phú Quốc nuôi chung cư được không?

Có thể, nhưng khó. Chó cần nhiều vận động, hay nhảy và rượt đuổi, nên chủ phải dắt ra ngoài nhiều lần mỗi ngày, có bài tập trí não và tuân theo quy định của toà nhà. Nếu không đáp ứng được, nên chọn giống ít năng lượng hơn.

Chó Phú Quốc không có xoáy có phải chó thuần không?

Không phải chó Phú Quốc nào cũng có xoáy lưng. Chó không xoáy vẫn có thể thuần, chỉ không đạt tiêu chí thi đấu theo tiêu chuẩn giống. Để nuôi trong nhà, xoáy hay không không quan trọng bằng sức khoẻ và tính cách.

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó

Bài viết liên quan

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store