Dắt chó đi dạo ở phố Việt an toàn cần ba thứ: dây và yếm chắc, một tuyến đường ít xe chọn từ trước, và thói quen để mắt tới xe máy, chó thả rông, đồ ăn rơi vãi suốt cuộc dạo. Kèm theo là túi nhặt phân và chai nước nhỏ — người đi đường nhìn cách mình dọn dẹp để đánh giá cả những người nuôi chó khác.
Phố Việt khác sách nước ngoài thế nào
Sách nuôi chó phương Tây thường vẽ cảnh vỉa hè rộng, công viên có khu riêng cho chó. Ở ta, vỉa hè hay bị chiếm làm chỗ để xe, bán hàng; hẻm nhỏ xe máy lách liên tục; chó thả rông ở đầu ngõ; người ta đổ cơm thừa, xương cá ra gốc cây. Những điều đó không làm việc dắt chó khó lên quá nhiều nếu mình biết trước và chuẩn bị đúng.
Trang bị trước khi bước ra cửa
| Đồ | Vì sao cần | Lưu ý |
|---|---|---|
| Yếm vừa người | Chó giật mạnh khi thấy xe, mèo thì lực dồn vào ngực, không vào cổ | Luồn được hai ngón tay; kiểm tra khoá trước khi đi |
| Vòng cổ có thẻ tên, số điện thoại | Chó tuột ra vẫn có người gọi được cho chủ | Thẻ đeo ở vòng cổ, không ở yếm hay túi |
| Dây dắt 1,5–2 mét, cố định | Đủ để chó đi thoải mái, thu ngắn nhanh khi có xe | Dây cuộn tự rút không hợp phố đông |
| Túi nhặt phân, giấy, chai nước | Nhặt phân, rửa chỗ chó tè trước cửa nhà người khác | Bỏ túi phân vào thùng rác có nắp |
| Túi nhỏ đựng đồ thưởng | Khen chó khi đi gọn, khi bỏ qua đồ ăn rơi, khi bình tĩnh trước chó khác | Miếng nhỏ, chó ăn nhanh |
| Đèn nhỏ hoặc vòng phản quang | Đi buổi tối, xe nhìn thấy chó và người | Rất cần ở hẻm thiếu đèn |
Cách chọn từng loại vòng, yếm, dây có bài riêng ở chuyên mục Nhà cho chó. Ở đây chỉ nhấn một điều: đồ đúng cỡ và khoá chắc quan trọng hơn đồ đẹp. Phần lớn ca chó tuột dây giữa đường là do yếm lỏng hoặc khoá nhựa hỏng.
Xe máy: mối nguy số một
Đi phía trong, dây ngắn ở chỗ đông
Khi đi trên vỉa hè hay mép đường, để chó đi phía trong, mình đi phía ngoài, giữa chó và dòng xe. Qua đoạn đông, thu dây ngắn lại sao cho chó không thể bước ra lòng đường dù bất ngờ lao đi. Kỹ thuật dạy chó đi dây lỏng, không kéo nằm ở chuyên mục Huấn luyện cơ bản; ngoài đường mình chỉ áp dụng.
Qua đường
- Dừng ở mép đường, cho chó ngồi hoặc đứng yên cạnh mình — tập thành thói quen ở mọi lần qua đường.
- Nhìn cả hai phía, nhất là xe đi ngược chiều, xe từ hẻm lao ra.
- Đi thẳng, đều, không chạy. Chó nhỏ, chó sợ thì bế qua đoạn đông.
Đầu hẻm và cổng nhà
Nhiều tai nạn xảy ra ngay trước cổng nhà mình: mở cổng, chó lao ra trước khi kịp mắc dây, đúng lúc xe máy chạy qua. Thói quen nên tập: mắc dây trong nhà, chó ngồi chờ trước cửa, mình bước ra nhìn đường trước rồi mới cho chó ra.
Chó thả rông và chó lạ ở đầu ngõ
Ở nhiều khu phố, khu quê, chó nhà người khác được thả tự do. Câu chuyện chó thả rông, quy định nuôi chó nơi công cộng có chuyên mục riêng ở wiki Yêu Quý; ở đây chỉ bàn cách mình xử lý khi dắt chó đi.
- Biết tuyến: nhà nào có chó hay chạy ra, giờ nào. Tránh giờ đó hoặc đổi đường.
- Tạo khoảng cách: thấy chó lạ từ xa, rẽ sang phía bên kia đường hoặc quay đầu bình tĩnh. Khoảng cách là thứ giải quyết được nhiều nhất.
- Không để hai chó chào nhau trên dây nếu không quen. Dây căng làm cả hai dễ căng thẳng.
- Chó lạ chạy tới: đứng chắn giữa, nói to dứt khoát "đứng lại" hay "về", có thể ném vài hạt thức ăn ra xa để đánh lạc hướng con chó kia, rồi rời đi. Không đá, không giơ chó nhỏ lên cao quá đầu (chó lạ có thể nhảy chồm theo).
Nếu chó của mình hay sủa, lao vào chó khác khi đang đi dây, đó là phản ứng trên dây — có bài riêng ở chuyên mục Vấn đề hành vi.
Đồ ăn rơi vãi, xương và bả
Gốc cây, góc chợ, quanh hàng quán thường có xương gà, xương cá, cơm thừa. Xương nấu chín dễ vỡ mảnh sắc; đồ ăn thừa có hành, nhiều muối, nhiều mỡ. Ở một số nơi còn có bả chuột rải quanh nhà, chợ.
- Dạy lệnh "bỏ qua" và "nhả" ở nhà trước, rồi áp dụng ngoài đường (có bài trong chuyên mục Huấn luyện cơ bản).
- Mắt nhìn trước mặt chó vài bước, thu dây trước khi chó chạm tới.
- Chó hay ăn bậy, kể cả đã tập, có thể cho đeo rọ mõm loại rổ (basket) đã tập quen bằng thưởng — rọ đúng loại cho chó vẫn thở hổn hển và uống nước được.
Lỡ thấy chó nuốt thứ nghi là bả hay thuốc, gọi thú y ngay, không tự gây nôn tại nhà.
Phân và nước tiểu: phần lịch sự không thể thiếu
Nhặt phân không chỉ để đẹp phố. Phân chó có thể mang trứng giun sán và mầm bệnh, lây cho chó khác và cả trẻ con chơi ở đó. Mỗi lần chó đi, nhặt bằng túi, buộc kín, bỏ thùng rác.
Chó tè vào cửa nhà, xe máy, chậu cây người khác dễ gây xích mích. Kéo chó đi khỏi cổng nhà người ta, chọn gốc cây, bãi đất. Mang chai nước dội qua chỗ chó vừa tè ở vỉa hè. Chuyện nuôi chó sao cho không phiền hàng xóm có wiki Lập Công bàn kỹ.
Đi buổi tối và trời mưa
Buổi tối mát nhưng tầm nhìn kém. Mặc áo sáng màu, đeo đèn cho chó, tránh hẻm tối và đường có xe tốc độ cao. Trời mưa, mặt đường trơn, cống thoát nước có thể mở nắp; nước đọng ở chỗ trũng là chỗ dễ nhiễm khuẩn Leptospira (do nước tiểu chuột) — đừng cho chó uống, lội vũng đục. Về nhà lau khô chân, kẽ chân.
Bắt tay làm: bảng kiểm trước mỗi cuộc dạo
- Yếm, vòng cổ có thẻ tên: khoá đã cài, không lỏng.
- Dây cố định, móc dây chắc.
- Túi phân, chai nước, đồ thưởng.
- Nhìn trời: nóng thì dời giờ, mưa to thì chuyển sang bài tập trong nhà.
- Mắc dây trong nhà, chó ngồi chờ, mình nhìn đường rồi mới ra.
- Chọn tuyến: tránh đoạn có chó dữ thả rông, chợ đông, đường lớn.
Sau một, hai tuần, hai bên sẽ thuộc nhịp. Cuộc dạo thành phần vui nhất trong ngày chứ không phải một trận giằng co.
Câu hỏi thường gặp
Dắt chó đi dạo nên dùng vòng cổ hay yếm?
Ở phố đông xe, yếm vừa người thường an toàn hơn vì chó giật mạnh thì lực dồn vào ngực, không siết cổ. Vẫn nên đeo vòng cổ có thẻ tên và số điện thoại để chó tuột ra còn có người gọi được.
Gặp chó thả rông chạy tới khi đang dắt chó thì làm sao?
Tạo khoảng cách sớm nhất có thể, đứng chắn giữa hai con, nói to dứt khoát và rời đi bình tĩnh. Có thể ném vài hạt thức ăn ra xa để đánh lạc hướng con kia. Không đá, không chạy hoảng.
Có bắt buộc phải nhặt phân chó khi đi dạo không?
Nên nhặt mỗi lần. Phân chó có thể mang trứng giun sán và mầm bệnh, gây mất vệ sinh nơi trẻ con chơi và làm hàng xóm khó chịu. Một túi nhỏ buộc kín bỏ thùng rác là đủ.
Làm sao để chó không ăn bậy ngoài đường?
Dạy lệnh "bỏ qua" và "nhả" ở nhà trước, ra đường thì để mắt trước mặt chó vài bước và thu dây sớm. Chó vẫn hay ăn bậy có thể đeo rọ mõm kiểu rổ đã tập quen bằng thưởng.
Đi dạo buổi tối cho chó cần chú ý gì?
Mặc áo sáng màu, gắn đèn hoặc vòng phản quang cho chó, chọn đường có đèn và ít xe chạy nhanh. Nhìn kỹ mặt đường vì buổi tối khó thấy xương, rác và nắp cống mở.