Nuôi ChóWiki
Tìm
Chó theo từng tuổi

Chó trưởng thành: giữ cân, giữ vận động, giữ khám định kỳ

Quãng trưởng thành từ khoảng 2 tuổi đến tuổi già là lúc béo phì, bệnh răng, khớp âm thầm bắt đầu. Cần giữ: thể trạng vừa, vận động mỗi ngày, khám mỗi năm.

Chó trưởng thành: giữ cân, giữ vận động, giữ khám định kỳ

Chó trưởng thành — từ khoảng 2 tuổi đến khi bước vào tuổi già — là quãng dài nhất và cũng dễ bị bỏ quên nhất trong đời chó. Ba việc giữ cho quãng này khoẻ là giữ cân (thể trạng vừa, sờ thấy sườn), giữ vận động đều cả thân lẫn trí, và giữ khám định kỳ mỗi năm để bắt bệnh từ khi còn nhỏ.

Vì sao tuổi trưởng thành hay bị bỏ quên

Chó con thì cả nhà xúm vào: tiêm phòng, tẩy giun, dạy đi vệ sinh. Chó già thì ai cũng thấy cần chăm. Còn chó 3, 5, 7 tuổi trông khoẻ re, ăn ngon, ngủ kỹ — nên lịch khám bị dời, bát ăn bị đong "cho đầy", buổi dạo bị rút ngắn vì bận. Những thứ hỏng ở tuổi già như béo phì, khớp, răng, phần lớn bắt đầu âm thầm từ chính quãng này.

Hiệp hội Bệnh viện Thú y Mỹ (AAHA) trong hướng dẫn chặng đời năm 2019 chia tuổi trưởng thành làm hai: trưởng thành trẻ (khoảng tới 3–4 tuổi, khi cơ thể và tính nết đã ổn định) và trưởng thành chín (đến khoảng ba phần tư tuổi thọ dự kiến). Với chó ta cỡ vừa, quãng này kéo dài cỡ 8–9 năm. Đủ dài để một thói quen tốt hay xấu thành nếp.

Giữ cân: việc quan trọng nhất

Béo phì là vấn đề sức khoẻ phổ biến hàng đầu ở chó nhà tại nhiều nước, và đang tăng ở Việt Nam theo kinh nghiệm của các phòng khám thành phố. Nó kéo theo viêm khớp sớm, khó thở khi nóng, nguy cơ tiểu đường, và rút ngắn tuổi thọ. Một nghiên cứu theo dõi trọn đời trên Labrador công bố năm 2002 cho thấy nhóm được ăn vừa phải sống lâu hơn trung vị gần hai năm so với nhóm ăn tự do.

Chấm thể trạng tại nhà

WSAVA dùng thang 9 điểm; 4–5 là lý tưởng.

ĐiểmNhìn và sờNên làm
1–3 (gầy)Thấy rõ sườn, xương sống, xương hông; không có mỡĐi khám loại trừ bệnh, tăng khẩu phần theo tư vấn
4–5 (lý tưởng)Sờ thấy sườn dễ dưới lớp mỡ mỏng; nhìn từ trên thấy eo; nhìn ngang bụng thót lênGiữ nguyên
6–7 (thừa cân)Phải ấn mới thấy sườn; eo mờGiảm 10% khẩu phần, bỏ bớt ăn vặt, cân lại sau 2–4 tuần
8–9 (béo phì)Không sờ được sườn; không có eo; mỡ ở cổ, gốc đuôiGặp bác sĩ thú y lập kế hoạch giảm cân

Ở Việt Nam, chuyện chó béo hay bắt đầu từ ba nguồn: thức ăn thừa của người (cơm, thịt mỡ, xương), đồ ăn vặt cả nhà mỗi người cho một ít, và bát hạt đổ đầy để cả ngày. Lượng ăn ghi trên bao bì chỉ là điểm xuất phát; chó triệt sản, chó ít vận động thường cần ít hơn. Danh mục Dinh dưỡng có bài riêng về lượng ăn và giảm cân cho chó béo.

Giữ vận động: thân và trí

Nhu cầu vận động khác nhau rất nhiều giữa các giống: một con Husky hay chó Phú Quốc trẻ cần nhiều hơn hẳn một con Shih Tzu. Nhưng chó trưởng thành nào cũng cần ra khỏi nhà mỗi ngày — không chỉ để đốt năng lượng mà để ngửi, nhìn, nghe. Với chó, ngửi là cách đọc tin tức.

  • Đi dạo đều mỗi ngày, tốt nhất hai lượt, chọn giờ mát. Một lượt dạo chậm, cho chó ngửi thoải mái, đáng giá không kém một lượt chạy.
  • Bài tập trí não: bánh đố đồ ăn, giấu hạt trong khăn, tìm đồ bằng mũi trong nhà. Chó ở chung cư, ngày mưa đặc biệt cần.
  • Học trò mới: chó trưởng thành học rất tốt. Vài phút tập mỗi ngày giữ đầu óc chó linh hoạt và gắn kết với chủ.
  • Chơi đúng cách: kéo co, ném bóng ở mức vừa phải; tránh bắt chó nhảy cao, xoay gắt lặp đi lặp lại trên sàn gạch trơn.

Dự án Lão hoá ở Chó (Dog Aging Project) ở Mỹ ghi nhận chó ít vận động có nguy cơ suy giảm nhận thức khi về già cao hơn, dù chưa chứng minh được quan hệ nhân quả. Thói quen vận động hình thành ở tuổi trưởng thành sẽ đi theo chó tới tuổi già.

Giữ khám định kỳ

Chó trưởng thành khoẻ mạnh nên được khám tổng quát ít nhất mỗi năm một lần. Một năm với chó tương đương vài năm với người; bệnh có thể đi từ "chưa có gì" tới "rõ ràng" trong khoảng đó. Lần khám hằng năm cũng là dịp cập nhật vaccine nhắc lại, phòng ký sinh trùng, kiểm tra răng và cân nặng. Nội dung chi tiết một buổi khám và các xét nghiệm nên làm có trong bài khám sức khoẻ định kỳ ở danh mục Sức khoẻ phổ thông.

Mẹo nhỏ: chụp ảnh chó đứng nghiêng và nhìn từ trên xuống mỗi lần khám. Sau vài năm, bạn có một bộ ảnh so sánh thể trạng, dáng đứng, lông — những thứ thay đổi chậm tới mức mắt thường hằng ngày không thấy.

Răng, lông, móng: một dòng trong lịch

Đây là quãng tuổi bệnh răng miệng bắt đầu. Cao răng, viêm lợi, hơi thở hôi không phải "chó nào cũng vậy". Đánh răng đều, chải lông theo loại lông, cắt móng định kỳ là các việc nên có trong lịch chăm; cách làm chi tiết thuộc mảng làm đẹp – vệ sinh. Khi khám, nhờ bác sĩ thú y xem răng và cho biết lúc nào cần cạo cao răng.

Tính nết ở tuổi trưởng thành

Hầu hết chó ổn định tính nết khoảng 2–3 tuổi. Đây là lúc dễ thấy con chó thật sự của bạn: điềm tĩnh hay hiếu động, thân người lạ hay dè dặt. Đừng mong một con chó trưởng thành thay đổi bản tính, nhưng mọi con chó đều học thêm được. Nếu chó đột ngột thay đổi — cáu bẳn, né tránh, đi vệ sinh bậy sau nhiều năm sạch sẽ — hãy nghĩ tới đau hoặc bệnh trước khi nghĩ tới "hư".

Bắt tay làm: lịch một năm cho chó trưởng thành

Tần suấtViệc
Mỗi ngàyHai lượt dạo hoặc vận động phù hợp giống; 3–5 phút tập; đong thức ăn bằng cốc hoặc cân, không đổ "cho đầy"
Mỗi tuầnSờ toàn thân tìm ve, khối u lạ, vết thương; kiểm tra móng, tai, răng bằng mắt; chải lông theo loại lông
Mỗi thángChấm thể trạng, cân nếu được; phòng ký sinh trùng theo lịch bác sĩ thú y
Mỗi nămKhám tổng quát, vaccine nhắc theo tư vấn, xem răng; cập nhật ảnh so sánh
Trước mốc cao tuổiHỏi bác sĩ khi nào chuyển sang lịch khám 6 tháng và đổi khẩu phần

Ghi tất cả vào một cuốn sổ hoặc ghi chú trên điện thoại: ngày khám, cân nặng, thuốc đã dùng. Khi chó ốm, cuốn sổ này giúp bác sĩ thú y nhiều hơn bạn tưởng.

Khi nào cần bác sĩ thú y

Ngoài lịch khám hằng năm, đưa chó đi khám khi: sụt hoặc tăng cân không rõ lý do; uống nước, đi tiểu nhiều hơn hẳn; hơi thở hôi nặng, nhai một bên, chảy dãi; khối u mới hoặc khối u lớn nhanh; đi khập khiễng quá một hai ngày; ho, thở khó; đổi tính đột ngột. Các dấu hiệu cấp cứu như chướng bụng, co giật, nghi ngộ độc thì đi ngay, không chờ.

Câu hỏi thường gặp

Chó trưởng thành từ mấy tuổi?

Về sinh dục, chó trưởng thành khoảng 6–12 tháng. Về cơ thể và tính nết, đa số ổn định khoảng 2 tuổi, chó to có thể tới 3 tuổi. Theo AAHA, chặng trưởng thành kéo dài đến khoảng ba phần tư tuổi thọ dự kiến thì chuyển sang chặng cao tuổi.

Chó trưởng thành bao lâu đi khám một lần?

Chó khoẻ mạnh nên khám tổng quát ít nhất mỗi năm một lần, kèm cập nhật vaccine nhắc lại và phòng ký sinh trùng theo tư vấn. Khi bước vào chặng cao tuổi, nhiều bác sĩ khuyên khám mỗi 6 tháng.

Làm sao biết chó có bị béo không?

Sờ hai bên ngực: nếu thấy xương sườn dễ dàng dưới một lớp mỡ mỏng và nhìn từ trên xuống thấy eo, chó đang vừa. Nếu phải ấn mạnh mới thấy sườn, không còn eo, chó đã thừa cân. Thang 9 điểm của WSAVA coi 4–5 điểm là lý tưởng.

Chó trưởng thành có học được lệnh mới không?

Có. Chó ở mọi tuổi đều học được, và chó trưởng thành thường tập trung tốt hơn chó tuổi teen. Buổi tập ngắn 3–5 phút với phần thưởng đúng lúc giữ đầu óc chó linh hoạt.

Chó trưởng thành ăn mấy bữa một ngày?

Phần lớn chó trưởng thành ăn hai bữa mỗi ngày, cách nhau khoảng 8–12 tiếng. Tổng lượng ăn lấy theo bảng trên bao bì rồi chỉnh theo thể trạng, nhớ trừ phần đồ ăn vặt và phần thưởng khi tập.

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó

Bài viết liên quan

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store