Nuôi ChóWiki
Tìm
Chó theo từng tuổi

Chó già: những thay đổi về ăn, ngủ, răng, mắt, tai cần biết

Chó già ngủ nhiều hơn, mắt hơi đục, tai kém, lông mõm bạc là bình thường. Uống nước nhiều, sụt cân, đau khi nhai, khối u mới thì là bệnh và nên đưa đi khám sớm.

Chó già: những thay đổi về ăn, ngủ, răng, mắt, tai cần biết

Chó già ngủ nhiều hơn, đi chậm hơn, lông mõm bạc, mắt hơi đục, tai kém dần — đó là những thay đổi bình thường của tuổi. Nhưng uống nước nhiều hẳn, sụt cân, đau khi nhai, lú lẫn ban đêm hay một khối u mới thì không phải "già thôi mà" — đó là dấu hiệu bệnh, thường chữa hoặc làm nhẹ được nếu đưa đi khám sớm.

Chó bao nhiêu tuổi thì gọi là già

Không có một con số chung. Hướng dẫn chặng đời của AAHA (2019) coi chó bước vào chặng cao tuổi khi đã sống qua khoảng ba phần tư tuổi thọ dự kiến. Thực tế điều đó nghĩa là:

Cỡ chóTuổi thọ tham khảoBắt đầu chặng cao tuổi (khoảng)
Nhỏ (Poodle, Phốc sóc, Chihuahua)12–16 năm10–11 tuổi
Vừa (chó ta, Phú Quốc, Corgi)11–14 năm8–10 tuổi
To (Golden, Labrador, Husky)10–12 năm7–8 tuổi
Rất to (Great Dane, Ngao Tây Tạng)7–10 năm5–6 tuổi

Bài này là bức tranh chung về những gì thay đổi ở chó già. Hai vấn đề lớn — viêm khớp và lú lẫn — có bài riêng trong cùng danh mục.

Ăn uống: ít năng lượng hơn, nhưng đừng cắt đạm

Chó già thường vận động ít hơn nên cần ít năng lượng hơn; nếu giữ nguyên khẩu phần thời trẻ, chúng dễ béo. Nhưng ở chó rất già, chuyện ngược lại hay gặp hơn: ăn kém, sụt cơ, gầy đi. Khối cơ ở lưng, đùi sau teo dần là dấu hiệu nên nói với bác sĩ thú y.

  • Đạm: nhiều người nghĩ chó già phải ăn ít đạm "cho đỡ thận". Với chó già khoẻ, các tài liệu dinh dưỡng thú y hiện nay khuyên giữ đủ đạm chất lượng để chống teo cơ. Chỉ giảm đạm khi bác sĩ thú y chẩn đoán bệnh thận và chỉ định.
  • Thức ăn cho chó già: không có chuẩn chung cho "thức ăn chó già" như với chó con; các loại trên thị trường khác nhau nhiều. Chọn loại ghi "thức ăn hoàn chỉnh và cân bằng" và hỏi bác sĩ dựa trên cân nặng, xét nghiệm của chó.
  • Đổi thức ăn thì chuyển dần trong 7–10 ngày; dạ dày chó già nhạy hơn.
  • Chó kén ăn đột ngột: thường là đau răng, buồn nôn do bệnh, hoặc giảm khứu giác. Hâm ấm thức ăn ướt cho dậy mùi có thể giúp, nhưng bỏ ăn quá một ngày ở chó già thì nên đi khám.
  • Uống nước: để nhiều bát nước ở chỗ dễ tới. Nhưng nếu chó uống nhiều hơn hẳn trước đây — phải đổ thêm nước liên tục, đi tiểu nhiều, tè bậy ban đêm — đó là dấu hiệu cần khám (thận, tiểu đường, bệnh tuyến thượng thận, nhiễm trùng tiểu…).

Giấc ngủ: nhiều hơn, và đôi khi đảo lộn

Chó trưởng thành ngủ khoảng 12–14 giờ mỗi ngày; chó già ngủ nhiều hơn, có con tới 16–18 giờ. Ngủ nhiều mà khi thức vẫn vui, vẫn đòi đi dạo, vẫn ăn ngon thì không đáng lo.

Điều đáng để ý là giấc ngủ bị đảo lộn: ngủ li bì ban ngày, đêm thì đi lại, rên, sủa vô cớ. Đó có thể là đau khớp (nằm lâu bị cứng, khó tìm tư thế), cần đi tiểu nhiều lần, hoặc hội chứng suy giảm nhận thức. Một chiếc nệm dày, êm, đặt chỗ yên tĩnh, có thành thấp để dễ bước vào, giúp nhiều chó già ngủ yên hơn.

Răng miệng: nguồn đau âm thầm

Bệnh nha chu rất phổ biến ở chó trưởng thành và càng nặng theo tuổi, nhất là ở chó nhỏ như Poodle, Phốc sóc, Chihuahua. Chó hiếm khi kêu đau răng; chúng chỉ ăn chậm lại, nhai một bên, nhả viên hạt ra, dụi mõm, hơi thở hôi nặng, chảy dãi. Có chủ chỉ nhận ra chó đã đau thế nào sau khi chó được nhổ răng hỏng và bỗng "trẻ ra".

Nhiều người ngại làm răng cho chó già vì sợ gây mê. Rủi ro gây mê ở chó già là có thật nhưng không phải lý do tự động để bỏ: bác sĩ thú y sẽ xét nghiệm máu, đánh giá tim trước, chọn cách gây mê phù hợp. Để chó sống chung với răng đau nhiều năm cũng là một rủi ro. Hãy hỏi cụ thể về cả hai phía.

Mắt: đục xanh không phải lúc nào cũng là cườm

Từ khoảng 6–7 tuổi, hầu hết chó bắt đầu có lớp mờ xanh xám ở giữa mắt. Đó thường là xơ cứng nhân thể thuỷ tinh (nuclear sclerosis) — thể thuỷ tinh đặc lại theo tuổi. Nó hầu như không làm chó mất thị lực đáng kể và không cần chữa.

Đục thể thuỷ tinh (cataract, dân gian hay gọi là cườm) thì khác: màu trắng đục hơn, có thể làm chó mờ mắt hoặc mù, hay gặp ở chó bị tiểu đường và một số giống. Chỉ bác sĩ thú y soi mắt mới phân biệt chắc. Mắt đỏ, chảy nước, chó nheo mắt hay dụi mắt là đau — cần khám sớm, vì một số bệnh như tăng nhãn áp diễn biến nhanh.

Chó mù dần vẫn sống tốt nhờ mũi và tai, miễn là nhà ít thay đổi. Đừng đổi chỗ đồ đạc, chắn cầu thang, gắn tấm thảm có kết cấu khác ở mép bậc làm dấu.

Tai: nghe kém, giật mình nhiều hơn

Nhiều chó già nghe kém dần. Dấu hiệu: không chạy ra khi bạn về, không phản ứng khi gọi, ngủ say hơn, giật mình khi bị chạm. Chó không cáu kỉnh hơn — nó chỉ không nghe bạn tới.

  • Bước tới chó sao cho nó thấy bạn, hoặc dậm chân nhẹ để rung sàn trước khi chạm.
  • Dạy ký hiệu tay sớm, từ khi chó còn nghe được: giơ lòng bàn tay là "ngồi", vẫy về phía ngực là "lại đây". Chó già học ký hiệu tay rất tốt.
  • Bật đèn hành lang ban đêm, dùng ánh đèn chớp nhẹ để gọi chó ở xa trong sân.

Tai có mùi hôi, đỏ, chó gãi lắc đầu là viêm tai, không phải tuổi già — đưa đi khám.

Da, lông, cơ thể

Lông bạc quanh mõm, mắt; lông khô và thưa hơn; da mỏng hơn. Chó già hay có các khối dưới da. Phần nhiều là khối mỡ lành tính, nhưng không thể biết bằng tay. Mỗi khối mới nên được bác sĩ thú y xem, có thể chọc hút bằng kim nhỏ để xét nghiệm. Ghi lại vị trí, kích thước (so với đồng xu, hạt đậu), chụp ảnh để theo dõi.

Móng chó già mòn chậm hơn vì đi ít, dễ dài quá làm chó trượt, đi lệch — cắt móng đều đặn là một dòng quan trọng trong lịch chăm. Chó già cũng chịu nóng và lạnh kém hơn: mùa hè cần chỗ mát, quạt; mùa rét miền Bắc cần ổ ấm, có thể mặc áo cho chó lông ngắn.

Bắt tay làm: bảng kiểm mỗi tháng cho chó già

MụcKiểm gìGhi lại
Cân nặngCân, chấm thể trạng, sờ cơ đùi sauSố cân mỗi tháng
Nước uốngĐong lượng nước đổ thêm trong một ngàySo với tháng trước
ĂnĂn hết không, nhai bên nào, có nhả hạtGhi thay đổi
NgủCó đi lại, rên, sủa ban đêmSố đêm bị thức
Đi lạiĐứng dậy, cầu thang, nhảy lên ghếQuay video ngắn
DaSờ toàn thân tìm khối mớiVị trí, cỡ, ảnh
Mắt, taiĐỏ, chảy, mùi, phản ứng khi gọiGhi thay đổi

Mang cuốn sổ hoặc ghi chú này theo mỗi lần khám. Nhiều bác sĩ khuyên chó già khám mỗi 6 tháng, kèm xét nghiệm máu, nước tiểu theo chỉ định.

Khi nào cần bác sĩ thú y

  • Uống nhiều, tiểu nhiều, tè bậy sau nhiều năm sạch sẽ.
  • Sụt cân, teo cơ, bỏ ăn quá một ngày.
  • Hơi thở hôi nặng, chảy dãi, nhai một bên.
  • Mắt đỏ, đau, đục trắng nhanh; va vấp đồ đạc.
  • Ho, thở nhanh khi nằm nghỉ, mệt nhanh khi đi dạo.
  • Khối u mới, khối u lớn nhanh hoặc loét.
  • Lú lẫn, đi vòng tròn, đứng nhìn tường, nghiêng đầu đột ngột, mất thăng bằng — trường hợp đột ngột thì đi ngay.

Câu hỏi thường gặp

Chó mấy tuổi là già?

Chó bước vào chặng cao tuổi khi đã qua khoảng ba phần tư tuổi thọ dự kiến. Với chó nhỏ là khoảng 10–11 tuổi, chó vừa khoảng 8–10 tuổi, chó to khoảng 7–8 tuổi, chó rất to có thể chỉ 5–6 tuổi.

Mắt chó già bị đục xanh có sao không?

Lớp mờ xanh xám ở chó từ 6–7 tuổi thường là xơ cứng nhân thể thuỷ tinh, một thay đổi do tuổi, hầu như không ảnh hưởng thị lực. Đục thể thuỷ tinh (cườm) thì trắng hơn và có thể gây mù. Cần bác sĩ thú y soi mắt để phân biệt.

Chó già ngủ nhiều có bình thường không?

Chó già thường ngủ nhiều hơn chó trẻ, có con tới 16–18 giờ mỗi ngày. Bình thường nếu khi thức chó vẫn ăn ngon, vui vẻ. Đáng lo khi chó đảo ngày đêm, đi lại rên rỉ ban đêm, hoặc ngủ li bì kèm bỏ ăn.

Chó già có nên ăn ít đạm không?

Chó già khoẻ mạnh không cần ăn ít đạm; giữ đủ đạm chất lượng giúp chống teo cơ. Chỉ giảm đạm khi bác sĩ thú y chẩn đoán bệnh thận và hướng dẫn khẩu phần cụ thể.

Chó già có nên làm răng không?

Răng đau, lung lay, viêm lợi nặng ảnh hưởng lớn đến việc ăn và chất lượng sống của chó già. Gây mê có rủi ro nhưng bác sĩ thú y có thể giảm rủi ro bằng xét nghiệm và đánh giá tim trước. Hãy bàn với bác sĩ về cả hai phía thay vì bỏ qua vì tuổi.

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó

Bài viết liên quan

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store