Nuôi ChóWiki
Tìm
Dinh dưỡng cho chó

Thức ăn của người độc với chó: sô cô la, nho, xylitol, hành tỏi

Sô cô la đen và ca cao, nho và nho khô, xylitol, họ hành tỏi, hạt mắc ca, rượu, cà phê, bột nhào sống đều hại chó. Lỡ ăn thì gọi thú y, đừng tự gây nôn.

Thức ăn của người độc với chó: sô cô la, nho, xylitol, hành tỏi

Những thức ăn của người độc với chó cần nhớ nhất là sô cô la (nhất là sô cô la đen và bột ca cao), nho và nho khô, xylitol trong kẹo cao su và đồ "không đường", họ hành tỏi, hạt mắc ca, rượu, cà phê, bột nhào sống có men. Ngoài ra, đồ quá mặn, quá nhiều mỡ và sữa bò dễ làm chó ốm. Chó lỡ ăn phải thì gọi bác sĩ thú y ngay, đừng tự gây nôn tại nhà.

Bảng tóm tắt: độc vì đâu, nguy hiểm đến mức nào

Thức ănChất gây hạiTổn thương chínhMức độ
Sô cô la, ca caoTheobromine, caffeineTim đập nhanh, kích động, run, co giậtTuỳ loại và lượng; sô cô la đen, bột ca cao nguy hiểm nhất
Nho, nho khôAxit tartaric được cho là thủ phạmSuy thận cấpKhó lường — có chó ăn ít vẫn nặng
XylitolChất tạo ngọtHạ đường huyết nhanh, tổn thương ganRất nguy hiểm, kể cả lượng nhỏ
Hành, tỏi, hẹ, kiệu, hành phiHợp chất lưu huỳnh của họ AlliumPhá hồng cầu, thiếu máuDấu hiệu thường muộn vài ngày
Hạt mắc caChưa rõ hẳnYếu chân sau, run, sốtThường tự hồi phục nhưng vẫn cần thú y theo dõi
Rượu, bia, đồ ngâm rượuEthanolLừ đừ, mất thăng bằng, hạ thân nhiệt, hạ đường huyếtNguy hiểm với chó nhỏ
Cà phê, trà đặc, nước tăng lựcCaffeineBồn chồn, tim nhanh, runTuỳ lượng
Bột nhào sống có menMen nở trong dạ dày, sinh cồnChướng bụng, ngộ độc rượuNguy hiểm
Đồ nhiều mỡChất béoViêm tuỵTừ nhẹ đến nặng
Đồ quá mặnNatriKhát, nôn; lượng lớn gây ngộ độc muốiThường nhẹ, lượng lớn thì nặng
Sữa bòĐường lactoseTiêu chảy, đầy hơi ở nhiều chó trưởng thànhThường nhẹ
Quả bơPersin; hạt to, nhiều mỡRối bụng, có thể viêm tuỵ; hạt gây tắc ruộtCòn bàn cãi về độc tính — nên thận trọng

Sô cô la: loại càng đắng càng nguy hiểm

Sô cô la chứa theobromine và caffeine, thuộc nhóm methylxanthine. Người đào thải theobromine nhanh; chó đào thải rất chậm, nên chất này tích lại và kích thích tim, thần kinh. Dấu hiệu thường xuất hiện trong vài giờ: nôn, tiêu chảy, khát, tiểu nhiều, bồn chồn, thở gấp, tim đập nhanh; nặng hơn là run cơ, co giật.

Lượng theobromine khác nhau rất nhiều theo loại. Sắp từ nguy hiểm nhất: bột ca cao nguyên chất, sô cô la làm bánh, sô cô la đen, rồi đến sô cô la sữa, cuối cùng là sô cô la trắng (rất ít theobromine, nhưng nhiều mỡ, đường). Một thanh sô cô la đen với con Phốc sóc 3 kg là chuyện cấp cứu; cùng thanh đó với con Labrador 30 kg vẫn cần gọi thú y để tính.

Ở Việt Nam, mùa Tết, Valentine, Giáng sinh là lúc hộp sô cô la, bánh có ca cao để thấp trên bàn khách. Bánh quy nhân sô cô la, bánh brownie, đồ uống ca cao cũng tính.

Nho và nho khô: độc khó đoán nhất

Nho tươi, nho khô, và đồ có nho khô (bánh mì nho, bánh quy, xôi, ngũ cốc trộn) có thể gây suy thận cấp ở chó. Điều đáng sợ là không đoán được: có con ăn vài quả đã nặng, có con ăn nhiều hơn mà không sao. Không có "liều an toàn" để dựa vào.

Trong nhiều năm, chất gây độc chưa được xác định. Năm 2021, một nhóm bác sĩ thú y công bố nhận định rằng axit tartaric (có nhiều trong nho và me) được cho là thủ phạm, dựa trên các ca chó có triệu chứng tương tự sau khi ăn đất nặn tự làm có bột kem tartar (muối của axit tartaric). Giả thuyết này được giới thú y chú ý, nhưng vẫn đang được kiểm chứng thêm. Vì vậy, nhiều trung tâm chống độc cũng khuyên thận trọng với me — loại quả quen thuộc trong bếp Việt.

Dấu hiệu sớm: nôn trong vài giờ, sau đó bỏ ăn, lừ đừ, tiêu chảy, đau bụng; khi thận bị nặng thì tiểu ít hoặc không tiểu.

Xylitol: ngọt nhưng nguy hiểm nhanh

Xylitol là chất tạo ngọt có trong kẹo cao su "không đường", kẹo ngậm thơm miệng, một số bơ đậu phộng loại "không đường", bánh kẹo ăn kiêng, kem đánh răng, thuốc dạng siro nhai của người. Ở người, xylitol hầu như không làm tăng insulin. Ở chó thì ngược lại: tuỵ tiết ồ ạt insulin, đường huyết tụt nhanh — có khi trong vòng chưa tới một giờ. Lượng lớn hơn có thể gây hoại tử gan.

Dấu hiệu: nôn, lảo đảo, yếu, run, co giật. Túi kẹo cao su trong túi xách để dưới sàn là tình huống hay gặp nhất. Trước khi cho chó liếm bơ đậu phộng (một cách thưởng phổ biến khi tập), hãy đọc thành phần.

Hành, tỏi, hẹ: độc chậm và âm thầm

Họ Allium — hành tây, hành lá, tỏi, hẹ, kiệu, tỏi tây — chứa hợp chất làm hồng cầu của chó dễ vỡ, dẫn tới thiếu máu. Dạng nào cũng hại: sống, chín, khô, bột hành tỏi, hành phi. Các giống chó gốc Nhật như Akita, Shiba được ghi nhận nhạy cảm hơn.

Điểm khó là triệu chứng thường xuất hiện sau vài ngày: lừ đừ, nướu nhợt, thở nhanh, nước tiểu sẫm màu. Ở Việt Nam, nguy cơ không đến từ một củ hành sống mà từ bữa cơm thừa ngày nào cũng có hành phi, tỏi phi, nước sốt — tích lại theo thời gian. Đây là lý do nên nấu riêng cho chó hoặc vớt phần chưa nêm ra trước.

Những thứ khác cần biết

Hạt mắc ca

Chó ăn hạt mắc ca có thể yếu chân sau, run, sốt, nôn trong vòng nửa ngày. Phần lớn hồi phục sau một hai ngày, nhưng vẫn nên gọi thú y, nhất là khi hạt bọc sô cô la hoặc chó là chó nhỏ.

Rượu, cà phê, bột nhào sống

Chó lớn nhỏ đều nhạy với rượu hơn người nhiều. Bã cà phê, cà phê hạt, trà đặc, nước tăng lực có caffeine. Bột bánh mì, bánh bao còn sống chứa men: trong dạ dày ấm, bột tiếp tục nở gây chướng, và men sinh ra cồn.

Đồ nhiều mỡ và đồ mặn

Bì heo, mỡ khổ, da gà rán, thịt kho mỡ là thủ phạm thường gặp của viêm tuỵ sau dịp có cỗ. Đồ quá mặn như khô cá, mắm, snack của người làm chó khát nhiều và rối bụng; lượng muối lớn mới gây ngộ độc thật, nhưng chó bệnh tim, thận thì cần hạn chế muối chặt hơn.

Sữa bò

Chó con bú mẹ tiêu hoá được lactose, nhưng nhiều chó trưởng thành giảm hẳn men này. Uống sữa bò dễ tiêu chảy. Một ít sữa chua không đường thường dễ dung nạp hơn.

Không phải thức ăn độc, nhưng hay gây tai nạn

  • Xương nấu chín, xương gà, xương cá — dễ vỡ mảnh, có bài riêng.
  • Lõi ngô, hạt xoài, hạt mít, hạt chôm chôm — nuốt vào dễ tắc ruột.
  • Que xiên, giấy bạc, màng bọc thực phẩm dính mùi thịt nướng.

Bắt tay làm: chống chó ăn nhầm trong nhà Việt

  1. Thùng rác bếp có nắp đậy chắc hoặc đặt trong tủ — thùng rác là nguồn ngộ độc số một.
  2. Bàn khách ngày Tết: hộp mứt, sô cô la, bánh, rượu đặt cao hơn tầm mõm chó đứng hai chân.
  3. Túi xách, ba lô khách đến chơi không để dưới sàn.
  4. Thống nhất trong nhà: không ai cho chó ăn đồ trên mâm, nhất là trẻ con và ông bà. Dán một tờ danh sách ngắn lên tủ lạnh.
  5. Dạy chó lệnh "bỏ qua" và "nhả" bằng phần thưởng — có trong danh mục huấn luyện cơ bản.
  6. Lưu sẵn số điện thoại phòng khám thú y gần nhà, và một phòng khám trực đêm.

Lỡ ăn rồi thì làm gì

Gọi bác sĩ thú y ngay, kể cả khi chó còn tỉnh táo. Báo: chó nặng bao nhiêu, ăn thứ gì, ước lượng bao nhiêu, cách đây bao lâu. Mang theo bao bì hoặc phần còn lại. Không tự gây nôn bằng nước muối, oxy già hay móc họng — nước muối có thể gây ngộ độc muối, và có những chất gây nôn ra còn hại hơn. Bác sĩ sẽ quyết định có gây nôn tại phòng khám hay không. Cách xử lý chi tiết khi chó đã lỡ ăn phải thứ độc có bài riêng trong danh mục sức khoẻ.

Câu hỏi thường gặp

Chó ăn sô cô la có sao không?

Có thể nguy hiểm. Sô cô la chứa theobromine mà chó đào thải rất chậm, gây nôn, tim nhanh, run, co giật. Bột ca cao và sô cô la đen nguy hiểm nhất; nên gọi bác sĩ thú y ngay, báo cân nặng chó, loại và lượng đã ăn.

Chó ăn nho có chết không?

Nho và nho khô có thể gây suy thận cấp ở chó, và không có lượng nào được coi là an toàn vì mỗi con phản ứng khác nhau. Chó ăn nho dù ít cũng nên được đưa đi thú y sớm.

Chó ăn hành tỏi có sao không?

Hành, tỏi, hẹ phá hồng cầu của chó, có thể gây thiếu máu. Dấu hiệu thường xuất hiện sau vài ngày, như lừ đừ, nướu nhợt, nước tiểu sẫm. Ăn ít lặp lại nhiều ngày qua cơm thừa cũng tích lại gây hại.

Chó uống sữa được không?

Nhiều chó trưởng thành không tiêu hoá tốt lactose trong sữa bò, dễ bị tiêu chảy, đầy hơi. Không cần cho chó uống sữa; nếu muốn, một ít sữa chua không đường thường dễ dung nạp hơn.

Kẹo cao su có độc với chó không?

Kẹo cao su "không đường" thường chứa xylitol, có thể làm đường huyết của chó tụt nhanh và hại gan. Chó nhai phải kẹo cao su, kẹo ngậm không đường thì cần gọi thú y ngay.

Chó ăn quả bơ được không?

Mức độc của quả bơ với chó còn được bàn, chó có vẻ ít nhạy với chất persin hơn một số loài khác. Nhưng bơ nhiều mỡ có thể gây rối bụng, viêm tuỵ, còn hạt bơ dễ gây tắc ruột, nên tốt nhất không cho.

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó

Bài viết liên quan

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store