Chống chó xổng ra đường cần làm cùng lúc hai việc: bịt đường ra (hàng rào đủ cao, chân rào chống đào, khe hở đủ hẹp, cổng tự đóng có chốt) và bớt lý do muốn ra (chó được vận động đủ, không bị bỏ một mình ngoài sân hàng giờ, được che chở lúc có pháo, sấm). Chỉ làm rào mà không giải quyết lý do, chó sẽ tìm ra lỗ hổng tiếp theo.
Vì sao chó xổng ra ngoài
Hiểu lý do giúp chọn đúng cách chặn. Các lý do hay gặp:
- Chán và thừa năng lượng: chó ở sân cả ngày, cùng một mùi, không ai chơi, sẽ tìm việc để làm. Khám phá bên ngoài là việc thú vị nhất.
- Đuổi theo thứ gì đó: mèo, gà, chó khác, xe máy chạy ngang. Giống có bản năng săn đuổi mạnh nhảy qua rào chỉ trong một tích tắc.
- Chó đực chưa triệt sản ngửi thấy chó cái động dục: mùi có thể đi rất xa, chó đực có thể tìm mọi cách để ra. Chuyện triệt sản nên hỏi bác sĩ thú y.
- Sợ hãi: pháo Tết, sấm sét, tiếng nổ lớn. Chó hoảng loạn có thể làm những việc bình thường không làm, như leo rào cao, chui qua khe rất hẹp, chạy rất xa.
- Muốn tìm chủ: chó quấn chủ, chủ vừa đi khỏi, chó tìm đường theo.
- Cổng mở: lý do phổ biến nhất ở Việt Nam. Người giao hàng, khách, trẻ con mở cổng, quên đóng.
Bốn cách chó ra ngoài và cách chặn
| Cách ra | Hay gặp ở | Cách chặn |
|---|---|---|
| Nhảy qua | Chó vừa và lớn chân cao, giống săn, Husky | Nâng chiều cao rào; không để thùng, bàn ghế, chậu cây sát rào làm bậc nhảy |
| Leo qua | Chó leo giỏi, rào có thanh ngang | Dùng rào thanh dọc hoặc lưới mắt nhỏ; gắn phần nghiêng vào trong ở đỉnh rào |
| Đào dưới chân | Husky, chó săn, chó đào hang | Chôn lưới gấp chữ L ở chân rào, hoặc lát gạch, bê tông dải chân rào |
| Chui qua khe | Chó nhỏ, chó con | Thu hẹp khe cổng, khe chân cổng, song sắt; lắp lưới kín phần dưới |
Hàng rào: cao bao nhiêu là đủ
Không có con số áp cho mọi con chó; một con Phú Quốc trưởng thành có thể bật qua bức tường mà con Golden cùng cỡ không bao giờ thử. Những mốc tham khảo người nuôi hay dùng:
- Chó nhỏ, ít nhảy: khoảng 1 m là thường đủ, quan trọng hơn là khe hở.
- Chó vừa: khoảng 1,5 m.
- Chó lớn, chó nhảy giỏi, giống săn và kéo xe: từ khoảng 1,8 m trở lên, kèm phần nghiêng vào trong ở đỉnh.
Cách thực tế nhất là quan sát chính con chó của mình: chó có hay đứng hai chân lên rào nhìn ra không, có đo khoảng cách như chuẩn bị nhảy không. Thấy dấu hiệu đó thì nâng rào trước khi chó thử.
Vật liệu
- Tường gạch kín: chắc, không leo được, chó không nhìn ra ngoài nên ít bị kích động bởi người qua lại. Nhược điểm: đắt, bí gió.
- Song sắt: phổ biến ở nhà phố Việt; khe phải hẹp hơn đầu chó nhỏ nhất trong nhà. Song ngang dễ leo hơn song dọc.
- Lưới B40, lưới thép: rẻ, nhưng chó có thể leo hoặc cắn hở ở mép; nên căng chặt, mép dưới chôn xuống đất.
- Hàng rào cây xanh: đẹp, mát, nhưng có khe ở gốc; tuyệt đối không trồng trúc đào, vạn tuế làm rào vì rất độc với chó.
Chống đào
Chó đào thường đào ở một vài điểm quen. Chôn một dải lưới thép dọc chân rào, gấp chữ L hướng vào trong sân khoảng vài chục phân, phủ đất lên; chó đào gặp lưới là bỏ. Dải gạch hoặc bê tông dọc chân rào cũng được. Đồng thời cho chó một góc được phép đào (thùng cát) nếu chó thích đào.
Cổng: điểm yếu số một
- Bản lề tự đóng và chốt tự gài: người ra vào quên đóng, cổng vẫn tự đóng lại.
- Khoá hoặc chốt ngoài tầm với trẻ nhỏ: trẻ con hay mở cổng cho bạn vào.
- Khe dưới cổng: cổng sắt kéo, cổng xếp thường hở chân vài phân đến hơn chục phân; chó nhỏ chui lọt. Gắn thanh chắn hoặc lưới dưới chân cổng.
- Cổng hai lớp: nhà có chó lớn, chó hay lao ra, có thể làm thêm một cửa chắn bên trong sân, tạo khoảng đệm: cổng ngoài chỉ mở khi cửa trong đã đóng.
- Nhà vừa ở vừa buôn bán: cửa chính mở cả ngày. Dùng cửa chắn thấp ở trong, hoặc cho chó ở khu riêng phía sau trong giờ bán hàng.
- Người giao hàng, khách: treo một tấm nhắc đóng cổng nếu cần, nhưng chắc nhất vẫn là cất chó vào trong trước khi mở cổng.
Ban công, sân thượng, cửa sổ
Chó rơi từ ban công, sân thượng xảy ra nhiều hơn người ta nghĩ, nhất là khi chó đuổi theo chim, mèo, hoặc hoảng vì tiếng nổ. Lắp lưới hoặc tấm chắn kín lan can, không đặt ghế, chậu cây sát lan can. Cửa sổ thấp nên có lưới. Với nhà phố liền kề, kiểm khe hở sang mái nhà bên.
Bớt lý do muốn ra ngoài
- Không bỏ chó một mình ngoài sân hàng giờ. Sân không phải là người trông chó.
- Vận động đủ: hai cuộc dạo mỗi ngày, có ngửi, cộng bài tập trí não.
- Dạy gọi về bằng phần thưởng từ khi còn nhỏ; danh mục Huấn luyện cơ bản có bài riêng.
- Dịp pháo Tết, mùa sấm: cho chó vào trong nhà, phòng kín, đóng cửa sổ, kiểm thẻ tên trên vòng cổ. Đây là những đêm nhiều chó đi lạc nhất.
- Triệt sản: hỏi bác sĩ thú y về thời điểm phù hợp nếu chó đực hay bỏ đi tìm chó cái.
Những cách không nên dùng
- Hàng rào điện vô hình (vòng cổ giật): gây đau, chó có thể gắn nỗi đau với người hoặc chó đi qua, sinh ra hung dữ; chó đang hoảng hay đang đuổi vẫn lao qua, rồi không dám quay về.
- Xích chó cả ngày thay cho rào: chó xích lâu căng thẳng, dễ cắn, có thể bị dây quấn cổ. Danh mục này có bài về chỗ ngủ và chuyện xích chó.
- Đánh khi chó trở về: chó không nối cú đánh với việc trốn ra cách đó hàng giờ; nó chỉ học rằng quay về với chủ là bị đánh.
Bắt tay làm: đi một vòng kiểm sân
- Đi dọc toàn bộ rào, ghi lại điểm thấp, điểm có thanh ngang, khe hở lớn hơn đầu chó.
- Dời thùng, ghế, chậu cây khỏi sát rào.
- Xem chân rào có dấu đào không; chôn lưới chữ L ở đó.
- Kiểm khe dưới cổng, gắn thanh chắn.
- Lắp bản lề tự đóng hoặc lò xo cho cổng.
- Kiểm ban công, sân thượng, cửa sổ thấp.
- Kiểm thẻ tên: số điện thoại còn đúng, chữ còn đọc được.
Nếu chó đã đi lạc, có wiki riêng về tìm chó lạc; việc cần làm ngay là đi tìm quanh khu, hỏi hàng xóm, đăng ảnh rõ mặt chó lên các nhóm khu vực.
Câu hỏi thường gặp
Hàng rào cho chó cao bao nhiêu là đủ?
Mốc tham khảo là khoảng 1 m cho chó nhỏ, 1,5 m cho chó vừa và từ 1,8 m trở lên cho chó lớn hay giống nhảy giỏi. Quan trọng là quan sát chính con chó của mình và không để đồ vật sát rào làm bậc nhảy.
Làm sao để chó không đào đất chui ra ngoài?
Chôn một dải lưới thép gấp chữ L dọc chân rào hướng vào trong sân, hoặc lát gạch, bê tông dải chân rào. Đồng thời cho chó đủ vận động và một góc được phép đào để giảm nhu cầu đào.
Vì sao chó cứ trốn ra ngoài?
Chó thường xổng vì chán và thừa năng lượng, vì đuổi theo mèo, gà, xe, vì chó đực ngửi thấy chó cái động dục, vì sợ pháo, sấm hoặc vì cổng bị bỏ mở. Cần vừa bịt lối ra vừa giải quyết lý do.
Có nên dùng hàng rào điện vô hình cho chó không?
Không nên. Vòng cổ giật gây đau và sợ, chó có thể trở nên hung dữ với người hoặc chó đi qua. Chó đang hoảng hay đang đuổi vẫn lao qua và sau đó sợ không dám quay về.
Tết có pháo làm sao để chó không chạy mất?
Cho chó vào phòng kín trong nhà, đóng cửa sổ, kiểm thẻ tên và vòng cổ, không dắt chó ra ngoài vào giờ đốt pháo. Bật quạt hoặc nhạc để át bớt tiếng nổ và ở cạnh chó nếu chó sợ.