Nuôi ChóWiki
Tìm
Nuôi chó con

Chó con phát triển từng tuần: từ lúc mở mắt đến 6 tháng tuổi

Chó con mở mắt khoảng 10–14 ngày, tập đi ở 2–3 tuần, xã hội hoá từ 3 đến 12–14 tuần, thay răng từ 3–4 tháng. Mỗi chặng có việc riêng người nuôi cần làm.

Chó con phát triển từng tuần: từ lúc mở mắt đến 6 tháng tuổi

Chó con đi qua bốn chặng lớn trong sáu tháng đầu: sơ sinh (0–2 tuần, nhắm mắt, chỉ bú và ngủ), chuyển tiếp (2–3 tuần, mở mắt, mở tai, tập đi), xã hội hoá (khoảng 3–12/14 tuần, học về thế giới và tập ăn dặm) và thiếu niên (từ khoảng 3 tháng, thay răng, lớn nhanh, tò mò, dễ quên lời). Mỗi chặng có việc riêng người nuôi cần làm.

Bức tranh chung: bốn chặng của sáu tháng đầu

Cách chia giai đoạn phát triển của chó con phổ biến hiện nay bắt nguồn từ công trình của John Paul Scott và John L. Fuller, tổng kết trong cuốn Genetics and the Social Behavior of the Dog (1965), sau nhiều năm quan sát hàng trăm chó con thuộc nhiều giống tại phòng thí nghiệm Jackson ở Bar Harbor, Hoa Kỳ. Các mốc dưới đây là trung bình; giống nhỏ, giống lớn và từng con có thể sớm hay muộn vài ngày đến một hai tuần.

TuổiChặngChó con làm được gìViệc của người nuôi
0–2 tuầnSơ sinhNhắm mắt, tai đóng; bò, rúc tìm vú mẹ; chưa tự đi vệ sinh, chưa tự giữ ấm tốtGiữ ổ ấm, sạch; cân mỗi ngày; để chó mẹ yên
2–3 tuầnChuyển tiếpMở mắt (khoảng 10–14 ngày), mở tai (khoảng 2–3 tuần); đứng, lảo đảo bướcBắt đầu chạm, bế nhẹ vài phút mỗi ngày
3–4 tuầnBắt đầu xã hội hoáMọc răng sữa; chơi vật nhau với anh chị em; tự đi vệ sinh, bò ra xa chỗ ngủCho làm quen tiếng động nhà, ăn dặm cháo mềm
5–7 tuầnXã hội hoáChạy nhảy, cắn đùa; mẹ dạy giới hạn khi cắn mạnhGặp nhiều người hiền, nhiều bề mặt; vẫn ở với mẹ và anh chị em
8–12 tuầnXã hội hoá (về nhà mới)Học rất nhanh, cũng dễ sợ hơnTập đi vệ sinh, xã hội hoá có kiểm soát, lần khám đầu
3–6 thángThiếu niên sớmThay răng, lớn vọt, tò mò, độc lập dầnHuấn luyện cơ bản, đồ gặm, lịch vaccine nhắc lại

Tuần 0–2: sơ sinh — ăn, ngủ, giữ ấm

Chó con mới sinh gần như hoàn toàn phụ thuộc vào mẹ. Mắt nhắm, tai đóng, nhưng mũi và cảm giác chạm đã hoạt động — chó con rúc tìm vú nhờ mùi và hơi ấm. Chúng ngủ phần lớn thời gian; những cái giật nhẹ khi ngủ là bình thường.

  • Thân nhiệt: chó con sơ sinh chưa tự giữ ấm tốt, phải nằm sát mẹ và anh chị em. Ổ cần ấm, khô, tránh gió lùa. Mùa rét miền Bắc phải lo kỹ; mùa nóng miền Nam thì tránh ổ quá bí, quá nóng.
  • Đi vệ sinh: chó mẹ liếm vùng bụng, hậu môn để kích thích chó con tiểu tiện, đại tiện. Chó con mồ côi phải được người làm thay bằng khăn ấm ẩm sau mỗi bữa — bác sĩ thú y sẽ hướng dẫn.
  • Cân nặng: chó con khoẻ tăng cân đều mỗi ngày và thường gấp đôi cân nặng lúc sinh vào khoảng 7–10 ngày tuổi. Cân bằng cân bếp vào cùng giờ là cách sớm nhất để phát hiện con bú kém.

Dấu hiệu cần gọi thú y: chó con kêu liên tục, không chịu bú, lạnh người, sụt cân hoặc không tăng cân, bụng chướng, bị anh chị em đẩy ra rìa liên tục.

Tuần 2–3: chuyển tiếp — thế giới mở ra

Khoảng 10–14 ngày tuổi, mắt bắt đầu hé mở. Mắt chó con lúc này thường màu xanh xám đục, nhìn còn mờ — màu mắt trưởng thành hiện dần sau vài tuần. Ống tai mở ra khoảng hai đến ba tuần tuổi, và chó con bắt đầu giật mình với tiếng động.

Chó con tập đứng rồi tập bước, lảo đảo như say. Chúng bắt đầu vẫy đuôi, gầm gừ tí xíu khi chơi với anh em. Giai đoạn này ngắn nhưng là lúc người nuôi có thể bắt đầu chạm nhẹ, bế vài phút mỗi ngày — nhiều trại nuôi bài bản đã làm việc này để chó con quen bàn tay người từ sớm.

Tuần 3–8: ở với mẹ và anh chị em

Từ khoảng ba tuần tuổi, chó con bước vào giai đoạn xã hội hoá — thời kỳ não học cực nhanh về ai là bạn, cái gì an toàn. Đây là chủ đề lớn nên có bài riêng trong danh mục; ở đây chỉ nói những gì xảy ra theo từng tuần.

  • Răng sữa bắt đầu nhú khoảng 3–4 tuần, đủ 28 chiếc vào khoảng 6–8 tuần. Răng sữa nhọn như kim — chó mẹ bắt đầu đứng dậy bỏ đi khi bị cắn đau lúc bú.
  • Ăn dặm bắt đầu khoảng 3–4 tuần, cai sữa hoàn toàn thường xong khoảng 6–8 tuần. Cách cho ăn theo từng giai đoạn có bài riêng.
  • Chơi với anh chị em: vật nhau, cắn tai, đuổi nhau. Khi một con cắn mạnh, con kia kêu ăng ẳng và bỏ chơi. Đây là lúc chó con học cắn nhẹ — bài học mà chó tách mẹ quá sớm hay bỏ lỡ.
  • Đi vệ sinh xa chỗ ngủ: từ khoảng 3–4 tuần chó con đã tự bò ra khỏi ổ để tiểu. Nếu khu nuôi có một góc trải vật liệu khác (giấy, cỏ, mùn cưa), chó con thường chọn chỗ đó — nền tảng cho việc dạy đi vệ sinh sau này.

Lý do chó con nên ở với mẹ ít nhất tới khoảng 8 tuần nằm trọn ở giai đoạn này; bài tách mẹ trong danh mục nói kỹ hơn.

Tuần 8–12: về nhà mới

Đa số chó con về nhà mới trong khoảng 8–12 tuần. Chó con lúc này học rất nhanh — tên gọi, chỗ đi vệ sinh, quy tắc nhà — nhưng cũng dễ ghi nhớ trải nghiệm đáng sợ. Nhiều tài liệu nhắc tới một "giai đoạn nhạy cảm với sợ hãi" quanh 8–10 tuần tuổi; mức độ rõ rệt của giai đoạn này còn được bàn, nhưng lời khuyên thực tế thì giống nhau: trải nghiệm mới nên nhẹ nhàng, ngắn, có thưởng, và cho chó con được rút lui khi sợ.

  • Ngủ khoảng 18–20 tiếng mỗi ngày (con số tham khảo) — thức một lúc, chơi hăng, rồi lăn ra ngủ.
  • Bàng quang nhỏ: phải đi tiểu sau khi ngủ dậy, sau bữa ăn, sau khi chơi.
  • Lần khám đầu, mũi vaccine đầu hoặc nhắc lại, lịch tẩy giun.

Tháng 3–6: thay răng, lớn vọt, "điếc" có chọn lọc

Từ khoảng 3–4 tháng tuổi, răng vĩnh viễn bắt đầu mọc đẩy răng sữa rụng — thường rụng lúc ăn, chó con nuốt luôn, chủ ít khi thấy. Bộ răng trưởng thành 42 chiếc thường đủ vào khoảng 6–7 tháng. Đây là giai đoạn gặm mọi thứ, ngứa lợi, có khi thấy chút máu hồng trên đồ chơi — bình thường.

Chó con giống nhỏ có thể đạt gần cỡ trưởng thành khoảng 9–12 tháng; giống lớn tiếp tục lớn tới 12–18 tháng, giống khổng lồ còn lâu hơn. Đây là lý do chó con giống lớn cần thức ăn riêng và không nên chạy nhảy cường độ cao trên nền cứng quá sớm.

Về tính nết, chó con 4–6 tháng bắt đầu tự tin, tò mò, đi xa chủ hơn, và có vẻ "quên" những gì đã học. Đây là bình thường — tiếp tục tập ngắn, vui, thưởng nhiều. Giai đoạn bướng hơn thật sự (tuổi dậy thì, khoảng 6–18 tháng) có bài riêng trong danh mục chó theo từng tuổi.

Bắt tay làm: theo dõi chó con mỗi tuần

  1. Cân mỗi tuần cùng giờ, ghi vào sổ hoặc điện thoại. Đường cân đi lên đều là tín hiệu tốt nhất.
  2. Chụp ảnh cùng góc mỗi tuần — vừa làm kỷ niệm, vừa thấy được tốc độ lớn.
  3. Ghi mốc: ngày mở mắt, ngày ăn dặm, ngày mọc răng, ngày tiêm, ngày tẩy giun.
  4. Danh sách trải nghiệm mới mỗi tuần: người đội nón bảo hiểm, tiếng máy sấy, tiếng xe máy nổ, sàn gạch, bậc thang — mỗi thứ ngắn, có thưởng.
  5. Tập chạm: mỗi ngày sờ tai, chân, miệng vài giây kèm thưởng — chuẩn bị cho lần khám và cắt móng sau này.

Khi nào cần bác sĩ thú y

  • Chó con sơ sinh không bú, không tăng cân, lạnh người, kêu liên tục.
  • Mắt không mở sau khoảng 2–3 tuần, hoặc mắt sưng, có mủ sau mí.
  • Chó con nôn, tiêu chảy, nhất là có máu, bỏ ăn, lừ đừ — nghi Parvo, đi khám ngay.
  • Răng sữa không rụng khi răng vĩnh viễn đã mọc cạnh bên (hai hàng răng) — hay gặp ở chó nhỏ.
  • Đi khập khiễng, đau khi bế, ở chó con giống lớn.

Câu hỏi thường gặp

Chó con mấy ngày thì mở mắt?

Chó con thường bắt đầu mở mắt vào khoảng 10–14 ngày tuổi, mắt lúc đầu xanh xám và nhìn còn mờ. Nếu sau khoảng 2–3 tuần mắt chưa mở, hoặc mí mắt sưng, có mủ, cần đưa đi thú y.

Chó con mấy tuần thì biết đi?

Chó con bắt đầu đứng và bước lảo đảo vào khoảng 2–3 tuần tuổi, đến khoảng 4 tuần thì đi vững hơn và bắt đầu chạy chơi với anh chị em.

Chó con mấy tháng thì thay răng?

Răng vĩnh viễn thường bắt đầu mọc đẩy răng sữa vào khoảng 3–4 tháng tuổi, và bộ 42 răng trưởng thành thường đủ vào khoảng 6–7 tháng. Trong thời gian này chó con gặm nhiều và có thể có chút máu trên đồ chơi.

Chó con ngủ bao nhiêu tiếng một ngày?

Chó con 2–3 tháng tuổi có thể ngủ khoảng 18–20 tiếng mỗi ngày, xen kẽ những lúc thức chơi hăng. Đây là con số tham khảo; chó con ngủ li bì kèm bỏ ăn, nôn, tiêu chảy thì cần đi khám.

Giai đoạn xã hội hoá của chó con là khi nào?

Theo công trình kinh điển của Scott và Fuller, giai đoạn xã hội hoá kéo dài khoảng từ 3 đến 12–14 tuần tuổi. Đây là lúc chó con học rất nhanh về người, con vật khác và môi trường xung quanh.

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó

Bài viết liên quan

Mở app Nuôi Chó

Chăm cún một chạm — cún vẫy đuôi, lớn dần, dắt dạo xóm

Mở app Nuôi Chó Xem app khác

Tải ứng dụng App Giải Trí

Hàng trăm ứng dụng giải trí trong một app — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store